Faculty of Arts and SciencesHistory

History

Ders İçerikleri

MARMARA ÜNİVERSİTESİ

TARİH BÖLÜMÜ DERS İÇERİKLERİ

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

ATA121

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I

2

0

2

2

19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin durumu ; Birinci Dünya Savaşı öncesinde Avrupa’nın büyük devletlerinin durumu; Avrupalıların Türklerle ilgili politikaları, Şark Meselesi, Trablusgarp ve Balkan Savaşları; Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti’nin Savaşa Girmesi, Kafkasya ve Kanal Cepheleri ; Irak ve Çanakkale Cepheleri, Çanakkale Savaşları’nın sonuçları, I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin paylaşma planları; Brest-Litowsk Antlaşması, Wilson prensipleri, Bulgaristan, Osmanlı Devleti, Almanya ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun ateşkes imzalaması; Paris Barış Konferansı ve savaşın sona ermesi, savaşın getirdiği ekonomik çöküntü ve işçi hareketleri; Mondros Mütarekesi, Azınlıkların faaliyetleri, Ordunun durumu, Damat Ferit Paşa hükümeti, İzmir’in işgali; İstanbul’dan Samsun’a uzanan yolda Mustafa Kemal, Kongreler, Misak-ı Milli’nin kabulü, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılması

Milli Mücadele cepheleri, İstiklal Savaşı’nın mali kaynakları; Saltanatın kaldırılması, Lozan Antlaşması ve önemi, Türkiye İktisat Kongresi, Halk Fırkası’nın kurulması, Cumhuriyet’in ilanı; Laik hukuk sisteminin kurulması, sosyal ve kültürel yaşam, ekonomik gelişmeler, çağdaş eğitim ve bilim

Atatürk İlkeleri, tanımı ve doğası

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR1001

Eski Anadolu Tarihi

3

0

4

4

 

Anadolu'nun Prehistorik dönemlerden başlayarak Demir Çağı’na uzanan tarihsel sürecinin değerlendirilmesi, bu sürecin yaşadığımız topraklardaki maddi kültür izlerini vurgulanması, böylelikle Anadolu Kültürü ve yaşam çevremizin zengin kültürel varlığının ortaya konması. Öğrencilerin Anadolu’nun eski toplumların siyasi ve kültürel tarihinin farkındalığıyla tarihsel bir perspektif kazanmalarını sağlamak.

Hititler, Geç Hititler, Urartular, Frigler, Lidyalılar, İskitler ve Kimmerler hakkında bilgi verilmektedir.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR1003

Tarih Metodu

3

0

4

4

Bu derste öğrencilere tarihin tanımı, konusu, tarihe yardımcı ilimler, takvimler ve çevirileri hakkında hakkında bilgi verilir. Araştırma ve inceleme sırasında bilgiye ulaşmanın önemi ve yolları anlatılır. Bilginin doğruluğunu tespit etme, ansiklopedik ve bibliyografik araçları kullanma, bu yolla araştırma konusuna dair kaynaklara ulaşma, kütüphane arama usullerine ve arşiv kataloglarına ulaşma yöntemleri anlatılır.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR1005

İslam Öncesi Türk Tarihi

3

0

4

4

Tarih Boyunca göçebe ve yerleşik halkların ilişkileri, Asya'nın ilk göçebe imparatorluğu: Hunlar, Avrupa Hunları ve Attila, Kök-Türk devletinin kuruluşu, II. Kök-Türk Devleti, Uygurlar, İslamiyetin Türkler arasında yayılması, İslamiyetin Türkler arasında yayılması, İdil Bulgarları, Hazarlar, Peçenekler, Kumanlar, ve Oğuzlar anlatılacaktır

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR1007

Osmanlıca Metin ve Gramer I

4

0

8

8

1-Osmanlı alfabesi, harf grupları ve harflerin bitişmeleri.

2-Türkçe kelimelerin imlâsı ve yazılışlarında uygulanacak kurallar. Metin Okuma.

3-Hareke ile ilgili işaretle ve bunların pratik olarak gösterilmesi.

4-Arapça ve Farsça kelimelerin imlâsı (Kef, Kaf, Tı ve Te harfleri ile Ayın harflerinin kullanılması).

5-Arapça kelimeler hakkında genel bilgi (Aslı üç harfli fiillerin İsm-i Fâil ve İsm-i Mefûl). Metin okuma.

6-Metin Okuma. Aksâm-ı seb'a (Kelimelerin kısımları).

7-Arapça tesniye (ikili)

8- Metin okuma

9-Arapça rakamlar ve sıra sayıları. Meyin Okuma.

10-Metin Okuma. Aksâm-ı seb'a (Kelimelerin kısımları).

11-Harf-i tarif. Arapça-Farsça isim Tamlaması ve bunların uygulanması.

12-Metin okuma ve gramer kâidelerinin uygulanması.

13-Arapçada çoğullar ve bunları metin üzerinde gösterilmesi.

14-Metin okuma ve gramer kâidelerinin uygulaması.

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR1009

İlk Müslüman Türk Devletleri

3

0

4

4

Devletin tanımı, ilk Müslüman Türk hanedanı olan İdil Bulgarlarının siyasi tarihi, Karahanlı hanedanının kuruluşu, Türklerin İslamiyeti kabulü ve sonuçları; Gazneliler hanedanının kuruluşu, Gazneli-Samanoğulları ilişkileri,; Karahanlıların Maveraünnehr’i zabtı,  Karahanlı-Gazneli ilişkileri; Hind seferleri, hanedanın Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılması; Gaznelilerin Selçuklu yönetimine girmesi, Karahanlı-Selçuklu ilişkileri, Karahanlıların Selçuklulara tabi olması; Karahıtayların Orta Asya’yı istilası, Karahanlı hanedanının sonu, Karahanlı devri kültür hayatı ve devlet teşkilâtı, , Gaznelilerin yıkılması, Gazneliler devri kültür hayatı incelenmektedir.

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TRD121

TÜRK DİLİ I

2

0

2

2

 

.Dilin tanımı, özellikleri, Türk dilinin dünya dilleri arasındaki yeri, tarihi gelişimi, doğru kullanımı, yapısı ve işleyiş kuralları.

Dilin tanımı. Dil-düşünce ve duygu bağlantısı. Dil-kültür ilişkisi: Kültür nedir? Kültürü oluşturan unsurlar ve özellikleri. Kültür değişmeleri. Dil-toplum ilişkisi.

Yeryüzündeki diller. Türk dilinin dünya dilleri arasındaki yeri. Türk dilinin gelişimi ve tarihî devreleri.

Türk lehçe ve ağızları. Konuşma dili-yazı dili. Türk dilinin bugünkü durumu ve yayılma alanları.

Herhangi bir Türk lehçesine ait uygulama metni üzerinde çalışma veya lehçelere ait metinler üzerinde mukayeseli çalışma.

İmla kuralları.

Noktalama işaretleri.

Kelime türetme (yapım ekleri)

Sınav kâğıtları üzerinde görüşme, cevapların değerlendirilmesi. Herhangi bir konu üzerinde tartışma.

Kavram karşılıkları belirlemenin yolları (türetme, birleştirme vd.).

Sözlü ve yazılı anlatım. İyi bir anlatımın nitelikleri. Gözlem yapmak, düşünmek, okumak, anadilini iyi kullanmak. Konuşma yetersizlikleri. Türkçede vurgu: kelime vurgusu, grup vurgusu, cümle vurgusu. Karşılıklı konuşma, topluluk karşısında konuşma, toplantılar.

Yazılı anlatım: cümle, paragraf. Anlatım türleri: hikâye etme, açıklama, tasvir yoluyla anlatım vd.

Anlatım bozuklukları (Türkçe sınav ve kompozisyon kâğıtlarında görülen yanlışlarla televizyon, radyo, gazete vd. iletişim organlarında tespit edilen anlatım bozukluğu örnekleri).

Kalıplaşmış anlatımlar: Atasözleri ve deyimler (Biçim ve kavram özellikleri).

Diller arası alışveriş: Türkçenin tarihî ilişkileri, diller arası alışverişin kanalı, alıntı türleri

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

YDZ121

Yabancı Dil I

2

0

2

2

 

Tanzimattan Atatürk’ün ölümüne kadar sosyal ve siyasi hadiselerden bahsedilmekte, özellikle Milli Mücadele dönemi tüm detaylarıyla ele alınmaktadır. Atatürk dönemi iç ve dış politikaları ile Atatürk İlke ve İnkılapları ayrıntılı olarak değerlendirilmektedir.

 





 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR1002

Eski Mezopotamya Tarihi

2

0

4

4

Fırat ve Dicle nehirlerinin suladığı alan çevresinin eski adı olan Mezopotamya uygarlık sürecinde oldukça önemli rol oynamıştır. Sümerler, Akkadlar, Babilliler, Assurlar, Hurriler, Aramiler ve daha birçok toplum bu süreçte Mezopotamya’da yaşamıştır. Kentleşme, çivi yazısının keşfi, ternolojik birçok ilk adım burada gerçekleşmiştir. Bu derste power point görüntüleri eşliğinde bu bölgedeki eski uygarlıklar, bunların uygarlığa kazandırdıkları ve siyasal gelişmeler anlatılmaktadır.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR1004

Orta Asya Türk Tarihi

3

0

4

4

.13.-16. Yüzyıllarda Türkistan’da yaşanan gelişmeleri ele alır. Dersin temel konuları şunlardır: Moğol istilası döneminde Türkistan; Çağatay Hanlığı; Altın Orda Hanlığı; Kazan, Kasım, Sibir, Astrahan Hanlıkları. Kırım Hanlığı; Timurlular; Babürlüler, Şeybanîler. Türkistan’da iktisadi, ilmî ve kültürel gerileme dönemleri.

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR1006

İslam Devletleri Tarihi

3

0

4

4

İslam Öncesi Arabistan ve Araplardan başlayarak İslamiyet’in yayılışı, Dört Halife dönemi, Emeviler, Abbasiler ve Endülüs Emevileri ve Türklerin İslamiyet'i kabul etme süreçleri dersin temel çerçevesini oluşturmaktadır. Bu bağlamda dersin içeriğinde, İslam öncesi Arap yarımadası kültür ve medeniyeti, İslam  Öncesi Mekke ve Kabe, Hz. Muhammed’in doğumu ve peygamberliğine kadar hayatı, İslâmiyet'in gelişi ve Mekke Dönemi, Hz. Peygamber’in Mekke’den Medine’ye hicreti, hicretten sonra Medine, Medine döneminde Mekke-Medine Mücadelesi, Hz. Peygamber’in vefatı ve dört halife dönemine giriş, Dört halife döneminin siyasi ve iktisadi tarihi, Emevilerin kuruluşu ve siyasi ve iktisadi tarihleri, Emevilerin yıkılışı ve Abbasilerin kuruluşu, Abbasiler döneminin siyasi ve iktisadi tarihi, Abbasiler döneminde Türkler gibi konular yer almaktadır.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR1008

Osmanlıca Metin ve Gramer II

4

0

8

8

1-Düzensiz çoğullar (cem-i mükesser 1 Ef'al vezni)

2-Meti okuma ve gramer kurallarının uygulanması.

3-Mezidünfih sülâsi mastarlar 1 İF'AL BÂBI

4-Düzensiz çoğullar (cem-i mükesser 2 Efâil vezni) ve Metin okuma.

5-Mezidünfih sülâsi mastarlar 2- TEFİL BÂBI, 3-MUFAALE BÂBI

6-Düzensiz çoğullar (cem-i mükesser 3-Feaale vezni, 4-Fu''al vezni) ve Metin okuma.

7-Metin Okuma

8-Meti okuma ve gramer kurallarının uygulanması.

9-İsm-i Mensubub, İsm-i Mekan, İsm-i Âlet.

10-Mezidünfih sülâsi mastarlar 3- MÜFA''LE BÂBI, 4- İNFİÂL BÂBI

11-Düzensiz çoğullar (cem-i mükesser 5-Fualâ vezni, 5-Ef'ilâ vezni, 6- Fuul vezni, 7- Fiâl vezni, 8- Fevâil vezni) ve Metin okuma

12-Meti okuma ve gramer kurallarının uygulanması. 5- İFTİÂL BÂBI, 6-İF'İLÂL BÂBI, 7- TEFE''ul BÂBI

13-İsm-i Mensub, Mübâlğa İsm-i Fâil. Metin okuma ve uygulaması.

14-8- TEFÂUL BÂBI, 9- İSTİF'ÂL BÂBI. Arapça ve Farsça'da olumsuzluk bildirme. Arapça kelimelerin veznini bulmak.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR1012

Hellen Tarihi

3

0

4

4

 Bu derste M.ö. II. Binyıl’daki Ege Dünyası’ndaki Akalar’ın varlığından M.ö. 323 yılına, Büyük İskender’in ölümüne kadar olan tarihsel süreç anlatılacaktır. Bu amaçla önce Hellas’taki Akha ve Dor kültürleri; M.ö. VIII. yy.’da Hellenler’de polis’lerin ortaya çıkışı; Hellen Dünyası’ndaki demokrasinin gelişim süreci; M.ö. 499-449’daki Hellen-Pers Savaşları; M.ö. 431-404 Atina-Sparta arasındaki savaş; M.ö. IV. yy.’daki Hellen Dünyası’ndaki siyasi mücadeleler ile M.ö. 338 yılında Makedonya Krallığı’nın Atina önderliğindeki Hellenler’i yenerek Pan Hellen Birliğini kurmaları ile Büyük İskender’in Doğu seferi anlatılacaktır.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

ATA122

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II

2

0

2

2

.İnkılapların temel özellikleri ve Türk inkılabı; Türk inkılabını etkileyen akımlar; Türk İnkılabının hedefi: Demokratik Hukuk Devleti

Türk ekonomisinin yeniden yapılanması, milli ekonomi ve küreselleşme; Laik Türk hukuk sisteminin kurulması; Türk toplum yaşamına düzen ve canlılık getiren diğer yenilikler; Atatürk ilkelerinin genel niteliği ve Cumhuriyetçilik ilkesi; Milliyetçilik ilkesi; Halkçılık ve devletçilik ilkesi; Laiklik ilkesi; İnkılapçılık ilkesi; Atatürkçülüğe karşı eleştiriler ve yanıtları.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TRD122

Türk Dili II

2

0

2

2

Yazılı ve sözlü anlatım türleri, örnekleri; ilmi araştırma yöntemleri, Konu, amaç, ana düşünce, ilmî dil, plân, Dilekçe yazımı, Tutanak, deneme, Fıkra, makale, tenkit, tanıtma, Mektup, hatırat, Özgeçmiş, biyografi, Seyahatname, sohbet, röportaj, nutuk, arasınav,  Sınav kağıtları üzerinde görüşme, cevapların değerlendirilmesi. Herhangi bir konu üzerinde tartışma,Tiyatro, masal, şiir,Hikâye, roman,Konferans, bildiri, rapor, ilmî araştırma,İlmî araştırma yöntemleri: Kitap, kütüphane ve bilgisayardan faydalanma, okuma, not alma, Bir kitabın şekil bakımından nasıl meydana geldiği:dış ön kapak, ithaf sayfası, iç kapak, kısaltmalar, vd. Bibliyografya çeşitleri ve kuralları, Dipnot kuralları, Yılsonu sınavı

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

YDZ122

Yabancı Dil II

2

0

2

2

 Simple past tense; Past continuous tense; Present continuous and be going to kiyaslanmasi; Paragraph alistirmalari; Future tenses; Conditionals; Wish; Conditionals ve ogrenilen tenselerin kullanimiyla hikaye yazilmasi; Present Perfect tense; Mod

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2001

KURULUŞ DÖNEMİ OSMANLI TARİHİ

3

0

4

4

Bu derste, 1299-1453 yılları arasındaki Osmanlı tarihi ele alınır. Bu minvalde öncelikle Osmanlıların ir beylik olarak ortaya çıkmasını sağlayan saikler anlatılır; bu beyliğin kuruluşu ile ilgili teoriler izah edilir ve bunlarla ilgili metinler müzakere edilir. Daha sonra beyliğin Orhan Gazi, I. Murad ve Yıldırım Bâyezid devrindeki siyasi, askeri ve kültürel-teşkilat tarihi ele alınır. Beyliğin ilk büyük krize sürüklenmesine sebep olan Ankara Savaşı, sebepleri ve sonuçları ile birlikte izah edilir. Ankara Savaşı’nda sonraki süreçte başlayan Fetret Devri’ndeki gelişmeler ele alınır. II. Murad ve Fatih Sultan Mehmed’in saltanat yılları, İstanbul’un fethine kadar değerlendirilir. Bu anlamda özellikle Varna ve II. Kosova Savaşları üzerinde durulur. Son olarak ise İstanbul’un fethine giden süreç ve fetih değerlendirilir.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2003

 Rusya Tarihi

3

0

4

4

Rusya. Ülke ve İnsanlar. Fiziki koşullarda insan Rus halkı. Slav dilleri. Varegler (Vikingler), Yazılı Kaynaklar,Kiev Rusyası için yazılı kaynaklar,  Kiev Rusyası’nın Hristiyanlığı kabulü, Novgorod Cumhuriyeti. Türk-Moğol hücumları, Aleksandr Nevsky ve Kiev Mirası, Kilise hayatı ve keşiş hareketi. Moskova Knezliğinin yükselişi, III. İvan dönemi. Novgorod’un çöküşü, IV. İvan dönemi. İlk çar ve kanunnamesi. Opriçnina. Rusya’nın Türk İllerine doğru genişlemesi. Kazan ve Astrahan’ın ele geçirilmesi, Eski Rusya’nın son yüzyılı. İlk Romanovlar. Kriz yılları ve kilisede hizip hareketi, Çar Aleksey dönemi. Büyük Petro. Rusya’nın yeni dönemi. Avrupa seyahatleri, savaşlar, Petro dönemi yenilik hareketleri ve Petro’nun mirası, İmparatorluk Rusyası’nın doğuşu.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2005

 Selçuklu Tarihi

4

0

6

6

Orta Asya’da X.yüzyılda yaşanan Türk göçü çerçevesinde Oğuzların Maveraünnehr ve Horasan’a gelmeleri: Gazneliler ile mücadele ve Büyük Selçuklu hanedanın kurulması, ülkenin hanedan mensupları arasında taksimi, tâbi devletler ve statüleri, Abbasi halifeliği ile ilişkiler, Anadolu’nun fethi ve Malazgirt savaşı, Türkiye Selçuklularının kuruluşu; Melikşah’ın ölümü ve fetret dönemi, Haçlılar ve Bizans ile ilişkiler. Sancar ve ikinci imparatorluk dönemi. Devletin idare mekanizmasıyla ilgili sorunlar; Oğuz istilası ve hanedanının çöküşü; Irak Selçuklu hanedanı ve atabeylikler işlenmektedir

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2007

 Osmanlı Paleografyası I

3

0

8

8

Derste Paleografya nedir sorusu cevplanacak, Osmanlı Paleografyası tanımlanarak belge türlerine göre yazı stilleri incelenecektir. Ayrıca çeşitli el yazısı örnekleri okutularak, en sık kullanılan yazı çeşitleri de öğrencilere tanıtılacaktır.

Paleografya nedir? Osmanlı Paleografyası tanımlaması ve belge türlerine göre yazı stilleri

Osmanlı Tarihi araştırmalarında kaynak olarak kullanılan belgelerin genel yazı özellikleri.

El yazılarında genel karakteristik özellikler (örnekler üzerinde tanımlama)

Arşiv belgelerinde sık kullanılan yazı stillerinin tanıtılması

Rika stili yazı özellikleri ve okunması (Örnek belgeler üzerinde.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2013

 Roma Tarihi

3

0

3

3

. Bu derste M.ö. I. Binyıldaki İtalya’daki ilk topluluklardan Doğu Roma İmparatoru Heraclius’un Hellence’yi Latince yerine resmi dil olarak kabul ettiği M.s. VII. yy.’a kadar olan süreçteki Roma tarihi anlatılacaktır. Bu amaçla, İtalya’daki ilk topluluklar olan Osk-Umber, Latino-Falisk; Etrüskler; Roma’nın efsanevi kuruluşu ile M.ö. 21 Nisan 753-510 yılları arasındaki Krallık Dönemi; M.ö. 510-27 yılları arasındaki Cumhuriyet Dönemi ve bu dönemdeki Roma tarihindeki dönüm noktaları olan kanunlar, Beneventum Savaşı, Kartaca Savaşları, Pydna, Magnesia gibi Hellenistik Krallarla yaptığı savaşlar, M.ö. I. yy.’da generaller arasındaki mücadeleler; M.ö. 27’de Augustusla birlikte kurulan Roma İmparatorluk Dönemi’nin önemli tarihsel olayları anlatılacaktır.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2015

 Bizans Tarihi

3

0

5

5

Roma İmparatorluğunun “büyüme krizi” üçüncü yüzyılda kendisini gösterince Diocletianus’un reform girişimleri ve idare merkezini doğudaki şehirlere kaydırması; Constantinus’un Hristiyanlara yönelik dışlayıcı siyaseti sonlandırma teşebbüsleri, doğudaki Byzantion üzerinde yeni bir şehir inşasını başlatması ve Roma İmparatorluğunun yönetim merkezinin bu şehre kaydırması ve benzeri gelişmeler zaman içinde imparatorluğun doğusunu batısına yabancılaştırdı. 4. yüzyılın başından itibaren teşekkül eden bu “yeni yapıyı” 16. Yüzyıl tarihçileri Bizans Devleti olarak adlandırdılar. Roma İmparatorluk ve pagan kültü ve bunlara bağlı siyaset ve hayat tarzı gittikçe önemini yitirirken; Roma hukuku ve Grek felsefesi ile bütünleşmiş Hristiyanlık, başından sonuna kadar Bizans Devleti ve toplumunun var oluş zemini oldu. Erken dönemde toplanan konsillerde Hristiyanlığın Ortodoks inancı (akidesi) ve buna paralel olarak sanatı, mimarisi ve düşüncesi de büyük ölçüde şekillendi. 7. yüzyıldan itibaren Müslüman Arapların saldırıları, devletin askeri organizasyonu önemsemesini, bu da devlet örgütlenmesinden sosyo-ekonomik örgütlenmeye kadar her alanın askerileşmesini tetikledi. Hristiyanlığın kurucu rolünün gittikçe artışı, tasvir kırıcılık hareketinde olduğu gibi kendine özgü yeni tartışmaları ve sorunları ortaya çıkardı. Grekçenin kurumsal dil olarak Latincenin yerini alması ve yeni ihtiyaçlar, hukuk sisteminin yeniden yapılandırılmasını zorunlu hale getirdi. Doğudan ve batıdan gelen saldırılarla geriye çekilmiş Bizans Devletinin, 10. yüzyıldan itibaren tekrar toparlanıp genişlemesi 11. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Selçuklu Türklerinin istilaları ile kesintiye uğradı. 11. yüzyıldan  itibaren yavaş yavaş Anadolu yarımadasındaki hakimiyetini yitiren Bizans Devleti, 1453’e kadar doğusunda önce Selçuklular ve Beylikler sonra da Osmanlılar ile bazen düşmanlarına karşı ittifak bazen de niza halinde varlığını sürdürdü. Batısından gelen yeni istilacılarla da benzer ilişkileri sürdüren Bizans Devletinin gittikçe küçülmesine rağmen, bu dönemde özellikle seçkinler arasında kültürel değerlere ve kurucu unsurlara bağlılığın arttığı dikkati çekmektedir. Yukarıda ana hatlarıyla tasvir edilmiş tarih, 14 haftada 3 kredilik derste öğrencilere farklı bakış açılarıyla anlatılmaya çalışıl


 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2002

  Osmanlı Tarihi-1451-1566

3

0

4

4

 Bu derste, İstanbul’un fethini hazırlayan şartlar, İstanbul’un fethi ve bunun Osmanlı tarihi için ne anlam ifade ettiği ele alınır. Yine bu minvalde Fatih Sultan Mehmed Han, II. Bâyezid Han, Yavuz Sultan Selim, Kanunî Sultan Süleyman ve II. Selim devri siyasî, iktisadî, sosyal ve askerî gelişmeleri üzerinde durulur. Bunların yanında mezkûr padişahların şahsiyetleri, ilmî, edebî ve manevî yönleri değerlendirilir.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2004

   Osmanlı Merkez Teşkilatı

3

0

4

4

 . Divân-ı hümâyun ve görevleri, toplantı günleri ve padişaha arza girilmesi, divân-ı hümâyun kalemleri, defterleri ve görevleri, olağanüstü divânlar, divân-ı hümâyundan bâb-ı asafîye geçiş.

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2006

 Ortaçağ Türk Devletleri Kurumları Tarihi

3

0

5

5

Ortaçağ Türk devletlerinde hanedan ve hakimiyet, sultanın görevleri ve sembolleri, gulam sistemi ve görev alanları, saray hayatı ve görevliler, Selçuklular ve bürokrasi, eyalet yöneticileri, iktâ sistemi, maliye, ordu ve eyaletler

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2008

  Osmanlı Paleografyası II

3

0

8

8

   Derste Paleografya nedir sorusu cevaplanacak, Osmanlı Paleografyası tanımlanarak belge türlerine göre yazı stilleri incelenecektir. Ayrıca çeşitli el yazısı örnekleri okutularak, en sık kullanılan yazı çeşitleri de öğrencilere tanıtılacaktır.

  Özellikle Osmanlı Arşivi’nde yer alan belgelerin tanıtılması ve teorik olarak okunması asıl gayedir. Öğrenciye başta rika, sülüs, dîvâni  ve dîvâni kırma yazı çeşitleri bilhassa öğretilecek ve sık sık bu tür belgeler okutulacaktır. Temel hedef, öğrenciyi iyi bir Osmanlı Türkçesinin yazı çeşitlerini en iyi bir şekilde öğretmek ve kavratmak.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2012

   YENİÇAĞ AVRUPA TARİHİ

3

0

5

5

   Bu derste, 1453 ile 1789 yılları arasında Avrupa’da meydana gelen siyasî, askerî, iktisadî, sosyal ve kültürel gelişmeler/değişim, dönüşümler ele alınacaktır. Bu minvalde öncelikle Avrupa’nın oluşum süreci ve bu tanımlamanın mezkûr dönemde nasıl izah edildiği, nerede başlayıp nerede nihayet bulduğu üzerinde durulacak; coğrafî keşifler, sömürge/yayılma şekilleri ve bunun dünya tarihine etkisi, Türk tarihini de kapsayacak şekilde işlenecek; Hümanizm, Rönesans, Reform, Aydınlanma, din ihtilalleri, siyasî yapılardaki değişim, nüfus hareketleri; veraset savaşları, Otuz Yıl, Dokuz Yıl, Yedi Yıl Savaşları değerlendirilecektir. Ayrıca belirtilen dönemde Avrupa’da yaşanan bilimsel gelişmeler, eğitim tarihi ve gündelik hayatın farklı veçheleri, tarımsal faaliyetler de anlatılacaktır.

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR2014

   Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 

3

0

4

4

    Atatürk Dönemi, İnönü Dönemi, çok partili hayata geçiş, II. Dünya savaşı’nın Türk toplumuna etkisi, ihtilaller, DP, AP ve CHP dönemleri, anayasalar ve karşılaştırmaları, Cumhuriyet döneminde Ermeni meselesi ve 1980’li yıllara kadar siyasi tarih incelenecektir.

Başlıca Konular:

Lausanne barış antlaşması ve önemi,Cumhuriyetin ilanı, Siyasi alanda yapılan inkılaplar, Hukuk alanında yapılan inkılaplar ,Sosyal alanda yapılan inkılaplar, Eğitim-Öğretim ve kültür alanında yapılan inkılaplar,1921 ve 1924 anayasaları ile yapılan tadilatlar, Çok partili hayata geçiş denemeleri ve sonuçları,II. Dünya savaşı esnasında Türkiye’de yaşanan sorunlar, 1946 seçimleri ve çok partili hayata geçiş,

Demokrat Parti dönemi, 1960 ihtilali, AP ve CHP dönemleri Nihat Erim Hükümetleri, Cumhuriyet Döneminde Ermeni Meselesi, 1980 ihtilali’nden 2


 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3001

    Osmanlı Yenileşme Hareketleri

4

0

6

6

     Osmanlı İmparatorluğu'nda XVIII. yüzyılda ivme kazanan reform süreci, Avrupa ile ilişkiler, yabancı uzmanların istihdamı ve teknoloji transferine yönelik çabalar, bir restorasyon süreci olarak Lale Devri (1718-30), bu sürece yön veren temel dinamikler ve sonuçları, XVIII.-XIX. yüzyılda askeri reformlar, bu dönemdeki hızlı bürokratik değişim ve bu zihniyetin yarattığı yeni kurumlar, başta sadaret kurumu olmak üzere idari-bürokratik yapıda değişim ve dönüşüm, mabeynin ve nezaretlerin kurulması, hükümet yapısının dönüşümü: Meclis-i Vükela, reform sürecinin lokomotif unsurları ve hazırlık platformları olarak başta Meclis-i Vâlâ olmak üzere idari-mali meclislerin kurulması, taşra idari taksimatında ve teşkilatında yapılan yenilikler, eğitim sistemi ve ilmiye teşkilatında yapılan yenilikler, ihtisas için yurtdışına öğrencilerin gönderilmesi, sivil-askeri alanda Avrupalı uzmanların istihdamı, Tanzimat ve Islahat fermanlarıyla Osmanlı idari-hukuki ve sosyal hayatında başlayan yeni dönemin karakteristiği, XIX. yüzyılda gerçekleştirilen hukuki düzenlemeler ve Batı hukukunun benimsenmesi (resepsiyonu), iktisadi modernleşme ve devlet eliyle sanayileşme, Osmanlı para düzeni ve başta bankacılık ve borsa olmak üzere finansal alandaki gelişmeler, modern Avrupa ticaret ve şirket hukukunun gelişimi, demiryolları ve yeni ulaşım imkanlarının sağlanması, Osmanlı İmparatorluğu’nda ekonomik krizler ve dış borçlanma süreci, Osmanlı kamuoyunun teşekkül süreci, basın-yayın hayatında yeni gelişmeler, örgütlü siyasi muhalefet, aydın muhalefetinin temsilcileri: Meslek ve Yeni Osmanlılar cemiyetleri, XIX. yüzyılda yönetim ve toplum ilişkilerinde değişim, siyaset-toplum ilişkisi ve etkileşimi, anayasal parlamenter sisteme geçiş çabaları ve Kanun-ı Esasi, milliyetçi-ayrılıkçı hareketler karşısında Osmanlılık ideolojisi ve entegrasyon sorunları, XIX. yüzyılda gündelik hayat ve değişim, devlet eliyle aydın-despotik karakterli sosyal değişim süreci, Batılılaşmanın fiziki, sosyal ve ekonomik kodları, moda ve lüks tüketim, aile yaşantısı ve kadın algısında değişim, sosyal yapıda yeni katmanlar: İşçiler ve memurlar, grevler, sendikalar ve boykotlar, sosyal devlet anlayışı ve yarattığı yeni kurumlar, yeni ulaşım ve iletişim imkanlarıyla sosyal etkileşimin artması, kültür-sanat hayatında yaşanan değişim, gündelik hayatta yeni mekanlar, imkanlar ve alışkanlıklar, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e intikal eden miras gibi başlıklar, Osmanlı Yenileşme Hareketleri dersinin muhtevasını oluşturmaktadır.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3003

    OSMANLI TARİHİ (1566-1774)

3

0

5

5

    Bu derste, öncelikle 16. Yüzyılın sonlarında “Büyük Buhran” olarak nitelendirilen Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşanan değişim ve dönüşüm, bunun sebepleri ve sonuçları ele alınacaktır. Ardından Osmanlı askerî yapısındaki değişim, dönemin siyasî, iktisadî yapısındaki gelişmelerle birlikte anlatılacaktır. Yine bu minvalde II. Selim’den III. Selim’e kadar olan dönemde hüküm sürmüş padişahlar ve bunların etrafındaki devlet adamları, üzerinde durulacaktır. Mezkûr dönemin kendi içinde nasıl tasnif edilmesi gerektiği meselesi müzakere edilecek; bu anlamda bir kırılma noktası olan II. Viyana bozgun yılları, Karlofça Antlaşması ve 18. Yüzyılın hemen başındaki toparlanma üzerinde hassaten eğilecek; Osmanlı-Avrupa ve Osmanlı-Doğu münasebetlerine temas edilecektir. 18. Yüzyılın sonunda Osmanlı tarihindeki en büyük yenilgi olan 1768-1774 Harbi ve hemen ardından imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması hassaten izah edilecektir.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3005

     Osmanlı İktisat Tarihi

3

0

5

5

     Osmanlı İktisat Tarihi dersi: Bir bilim dalı ve akademik bir disiplin olarak İktisat Tarihi’nin doğuşu, Klasik ve Tarihçi ekollerin gelişimi, İktisat Tarihi’nin genel çerçevesi, Avrupa’daki başlıca iktisadi gelişmelerin Osmanlı ekonomik yapısına ve fiyat devrimine etkileri, Osmanlı iktisadi-mali yapısının genel özellikleri ve iktisadi dünya görüşünün temel ilkeleri, Osmanlı dünyasında üretim-tüketim ilişkilerinin temel dinamikleri, tarım politikaları, küçük ölçekli üretim, vergi zihniyeti ve tahsil mekanizmaları, Osmanlı’da iç borçlanma sürecinin evrimi ve araçları, Osmanlı sanayisi ve gelişiminde devletin rolü, Sanayi Devrimi’nin ve kapitalist dünya ekonomisinin Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki etkileri, bu süreçte önemli bir dönemeç olarak 1838 Osmanlı-İngiliz (Baltalimanı) Ticaret Antlaşması, devlet eliyle sanayileşme ve fabrikaların kurulması, madencilik, Tanzimat ve Islahat fermanlarının iktisadi-mali boyutu; Osmanlı para düzeninde ıslahat (değerli metallerden kâğıt paraya geçiş) iktisadi alanda modernleşmenin getirdiği yeni hukuki düzenlemeler ve kavramlar olarak şirketleşme, bütçe, bankacılık, tahvil ve hisse senetleri, borsa, sigorta, patent, demiryolları ve uluslararası sermayenin siyasi ekonomik rekabeti; Osmanlı’da mali bunalımlar ve dış borçlanma sürecinin başlaması, 1875’te mali iflas ve ardından 1881’de Düyun-ı Umumiye İdaresi’nin kurulması, Osmanlı şirket hukukunu gelişmesi, yerli şirketlerin teşekkül süreci, ticaret ve sanayi odalarının kurulması, Osmanlı’da işçi hareketleri, grevler (tatil-i eşgâl), sendikalaşma ve boykotlar, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e yerli müteşebbis ve sermayedar sorunu yahut Türk-Müslüman burjuva oluşturma gayretleri, II. Meşrutiyet yılları ve neo-merkantilist bir politika olarak Milli İktisat kavramının getirdiği yeni anlayış, İttihatçıların iktisadi zihniyeti ve dış tehditler karşısında siyasi-ekonomik bir koz olarak boykotlar, Balkan ve I. Dünya savaşlarının yarattığı ağır ekonomik şartlar başlıkları etrafında işlenecektir.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3007

Türkiye Cumhuriyeti İktisat Tarihi

3

0

4

4

.1923 yılından günümüze izlenen iktisat politikaları ve yaşanan iktisadi sorunlar değerlendirilecektir. XX. Yüzyıl başında Osmanlı Devletinin ekonomik yapısı ve sorunları, milli mücadelenin ekonomik sorunları, cumhuriyet döneminin ilk evresi ve sonrası yaşanan iktisadi gelişmeler değerlendirmeye tabi tutulacaktır.

Başlıca Konular: Genel hatlarıyla Klasik Dönem Osmanlı İktisadi Yapısı,Tanzimat’tan II. Meşrutiyet’e İktisat Politikaları ,1908-1918 arası Millî İktisat Dönemi,Millî Mücadele’nin Malî Kaynakları. 1923-1930 Model Arayışları : Osmanlı Devleti’nden devir alınan iktisadi kaynaklar,İzmir İktisat Kongresi, Lozan’da borçlar sorunu. 1930-1940 Korumacılık ve Devletçilik,1940-1950 Savaş Ekonomisi ve Devletçiliğe Karşı Tepkiler, Olağanüstü bir vergi ve etkileri: Varlık vergisi,1945-1950 arası iktisat politikası. Demokrat parti dönemi tarım politikası, sanayileşme ve liberalleşme, Planlı kalkınma dönemleri (Beş yıllık planlar), 1980 sonrası yaşanan ekonomik süreç

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3009

Osmanlı Eyalet Teşkilatı

2

0

4

4

Osmanlı taşra teşkilâtına giriş, sancak yönetimi ve Beylerbeyilik divânı, sancak beyi ve kadının görevleri, subaşılık, sancak beyinin topladığı vergiler, XV. ve XVI. yüzyıllarda Osmanlı sancakları, sancaklarda yönetim birimleri ve toprak idaresi.

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3013

Yakınçağ Avrupa Tarihi

3

0

5

5

1- Avrupa Medeniyetinin Temelleri.

2- Coğrafî Keşifler.

3- Rönesans ve Reform Hareketleri.

4- Aydınlanma Düşüncesi.

5- Fransız İhtilali ve Sonuçları.

6- 1830-1848 İhtilalleri.

7- Sömürgecilik ve Kapitalizmin Gelişmesi.

8- I. Dünya Sava

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3002

XIX. Yüzyıl Türk Dünyası

3

0

4

4

. XIX. Yüzyıl Öncesi Türk Öncesi Türk Dünyasına Bir Bakış, Kafkasya’da yaşayan Türklerin siyasi, ekonomik ve kültürel durumları, Kırım’da yaşayan Türklerin siyasi, ekonomik ve kültürel durumları, İdil-Ural Bölgesinde yaşayan Türklerin siyasi, ekonomik ve kültürel durumları, Türkistan bölgesinde yaşayan Türklerin siyasi, ekonomik ve kültürel durumları, XIX. Yüzyılda Türklerin Durumlarının Genel Değerlendirilmesi ve Birbirleriyle Olan İlişkileri, Rusya İle İlişkileri, Osmanlı Devleti İle İlişkileri.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3004

OSMANLI TARİHİ (1774-1876)

3

0

5

5

Bu derste, 1774-1876 yılları arasında Osmanlı Devleti’ni doğrudan veya dolaylı şekilde etkileyen siyasi, askeri, ekonomik ve sosyal olaylar ile Avrupa devletleriyle olan ilişkiler incelenmektedir. Bu bağlamda, dönem boyunca ele alınan başlıca konu başlıkları şunlardır: 1774 öncesi Osmanlı Devleti’nin genel durumu; 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı ve Sonuçları; 1787-1791/1792 Osmanlı-Rus ve Avusturya Savaşları ve Sonuçları; 1789 Fransız İhtilali’nin Osmanlı Devletine etkileri; 1790 Osmanlı Prusya İttifakı ve sonrası Osmanlı politikaları; III. Selim ve Nizam-ı Cedid Reformları; 1807 Kabakçı İsyanı; 1821 Mora İsyanı; 1826 Yeniçeri Ocağının kaldırılması; 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı ve Yunanistan Devletinin kuruluşu; Mehmet Ali Paşa ve Mısır Meselesi; Vehhabilik ve bölgesel etkileri; 1839 Tanzimat Fermanı ve uygulaması; 1853-1856 Kırım Savaşı ve sonuçları; 1856 Islahat Fermanı ve sonrasında ortaya çıkan gelişmeler ve sorunlar.

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3006

OSMANLI TARİHİ COĞRAFYASI

3

0

6

6

Genelde Türk, özelde Osmanlı  Devleti çerçevesinde, Tarihi olayların arasındaki neden-sonuç ilişkileri, önceki ve sonraki olaylarla bağlantıları, karşılıklı etkileşimleri; kaynak malzemelerin eleştirel bir incelemesine dayanarak, kronolojik tutarlılık içerisinde irdelenecektir. Tarih biliminin olmazsa olmaz yardımcı disiplin dallarından olan coğrafya da referans kaynaklarımızdan en  başta geleni  olacaktır. Zira Tarih bilimi  insan ile ilgili mekân/doğal ortama sıkı sıkıya bağlıdır ve haritalar ise tarihin resmedilmiş belgeleridir. İnterdisipliner metoda bağlı kalınacaktır

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3010

ARKEOLOJİYE GİRİŞ

2

0

3

3

Ülkemizdeki kültür varlıklarının belgelenmesi, tanıtılması, korunması ve topluma kazandırılması yönünde çaba harcayan arkeoloji bilimi konusunda bilgi vermek; uygarlıkların geçmişini aydınlatmada ve tarih yazımında arkeolojiden yararlanma yöntemlerini açıklamak. Ülkemizin sahip olduğu kültür varlıkları konusunda bilinçlendirmek. Her ders konuyla ilgili görüntülerden oluşan power point gösterisiyle yapılmaktadır. Öğrencilerin arkeolojik eserleri görmeleri için müzeye gitmeleri teşvik edilmekte, konuyla ilgili yayınları okumaları için özendirilmektedir.

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3024

ESKİÇAĞ TARİHİ KAYNAKLARI

2

0

3

3

Bu derste Eskiçağ Tarihi biliminin konusu, kaynakları, temel bilimleri ve ana ilgi alanlarının tanıtılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla Eskiçağ’ın kaynak türleri olan antik edebiyat, epigrafya, nümismatik ve sikkeler, papiroloji ve papirüsler ile klasik arkeoloji anlatılmaktadır.

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3026

ANADOLU’NUN FETHİ VE BEYLİK DEV.

2

0

3

3

Anadolu’ya yapılan ilk Türk akınlarından itibaren, Selçuklu fetih sürecinin siyasi ve askeri safahatı; Anadolu’nun Türk yurdu olmasını sağlayan amiller: Türk göçünün mahiyeti ve Bizans İmparatorluğunun içerisinde bulunduğu şartlar. Malazgirt Savaşından sonra Doğu Anadolu’da kurulan Türk beylikleri (Saltukoğulları, Mengücekoğulları, Danişmendoğulları, Artukoğulları)nin siyasi tarih ve yurt tutma sürecinde oynadıkları tarihi roller değerlendirilmektedir.

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3028

İSLAM MEDENİYETİ TARİHİ

2

0

3

3

İslamiyet'i kabul eden milletlerin yaşadıkları tarihi tecrübelerinden oluşan İslam kültürünün gelişimi ve kademeli tekamülünü izleyerek zaman içerisinde iç yapısındaki değişimleri ortaya koyarak müesseselerin bir bütünlük içerisinde biçimlenip oluşması ve bunların özgün ve özgün olmayan yönlerinin örnekleriyle ortaya konulması temel çerçeveyi oluşturmaktadır. Bu bağlamda dersin içeriğinde, medeniyet kavramı ve oluşumu, İslam medeniyeti tarihinin (Hz. Peygamber ve Dört Halife, Emeviler,  Abbasiler ve Endülüs Emevileri'ni içine alacak şekilde) ilk Müslüman Türk devletlerine kadar kısa özeti, devlet ve hilafet gibi siyasi müesseseler, iktisadi yapıya ilişkin kavramlar, ilmi ve kültürel hayat  ve erken dönem Arap-İslam kaynaklarında İstanbul gibi konular yer almaktadır.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3032

SELÇUKLULARDA SOSYAL VE DİNİ HAYAT

2

0

3

3

Türk tarihinin önemli bir kesitini oluşturan Selçuklular döneminde sosyal ve dinî hayatın başlıca konuları ele alınır: Türkmenlerin konar-göçerlikten yerleşikliğe geçiş süreci, şehirleşme ve Selçuklu şehirlerinin özellikleri, Selçukluların müslüman olması, mezhep tercihleri ve sebepleri, Nizamiye Medreselerinin kuruluş sebebi ve önemi, İslâm tasavvufunun ve Selçuklu coğrafyasındaki tarikatların özellikleri, Babaî İsyanı, Hacı Bektaş-ı Velî ve sonrası, Mevlana Celaleddin-i Rûmî’ni hayatı, eserleri ve tasavvufî görüşleri, Fütüvvetin özellikleri, Selçuklu Türkiyesine intikali, Ahîliğin ortaya çıkışı ve özellikleri, Ahîliğin Fütüvvetle ilişkisi

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3034

GENEL TÜRK TARİHİ KAYNAKLARI

2

0

3

3

Doğu ve Kuzey Türk Dünyasının tarihî kaynaklarını ve tarih yazımını anlatır ve tartışır. Dersin temel konuları şunlardır: Genel Türk tarihinin tanımı, kapsamı; genel nitelikli eserler; İslam öncesi Türk tarihinin kaynakları; Karadeniz’in Kuzeyindeki Türk kavimleri ve devletleri hakkındaki kaynaklar; Moğollar dönemi tarih yazıcılığı; Altın Orda sahasında yazılan eserler; Altın Orda’nın ardılı olan Hanlıklara dair eserler; Timurlular dönemi tarih yazıcılığı; Türkistan hanlıklarında tarihçilik; Çarlık döneminde Türkistan’a dair eserler; 20 yüzyıl başında Türk dünyası hakkındaki kaynaklar; Sovyet dönemi tarih yazıcılığı; bağımsızlık döneminde yeni tarih yazıcılığı.

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4037

YAKINÇAĞ OSMANLI ARŞİV VESİKALARI BELGELER

2

0

3

3

Osmanlı diplomatiğinin temel nitelikleri, Aklam-ı Sitte ve diğer yazılar, tarihi süreçte oluşan defter ve belge koleksiyonlarının temel özellikleri, belgelerde kullanılan işaret ve mühürler, Tuğra, Pençe, kuyruklu imza, mühürlerin özellikleri ve belli başlı çeşitleri, Padişaha ait belgeler: Ferman, Berat, Name-i Hümayun, Ahidname-i Hümayun, Hatt-ı Hümayun, İrade-i Seniyye, Sebeb-i Tahrir Hükmü, Bürokrasinin diğer belgeleri: Buyuruldu, Telhis, Takrir, Arz. Merkez-Taşra Arasındaki Yazışmalar: Mektup, Tahrirat, Şukka, Telgraf. Daireler Arasındaki Yazışmalar: Tezkire, Kaime, Temessük, Tahvil, Sened, İlmühaber, Müzekkire. Dilekçe ve Rapor Mahiyetindeki Belgeler: Arzuhal, Mahzar, Ariza,, Mazbata, Layiha. İftâ ve Kaza Organlarınca Düzenlenen Belgeler: Fetva, İlam, Hüccet, Vakfiye. Belirtilen bu belge türlerinin tarihi süreç içerisindeki geçirdiği değişimler ve teşekkül süreçleri, örnek belgeler eşliğinde ele alınacaktır. Belgeler sadece şekil açısından değil muhteva, dil ve üslup açısından ele alınacaktır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3036

X.-XV. YÜZYIL AKDENİZ DÜNYASINDA TİCARET VE SAVAŞ

2

0

3

3

Ticaretin dostlukları pekiştirici, kültürel alışverişi teşvik edici yönü herkesin malumudur, fakat düşmanlıkları tahrik eden ve savaşlara neden olan yönü dikkatlerden kaçmaktadır. Olaylara analitik bakan birisi, bazı savaşların görünür sebeplerinin gerisinde ticari çıkarların olduğunu tespitte zorlanmayacaktır. Ege ve Karadeniz’i de içine alan Akdeniz, 15. yüzyıla kadar bütün açıklığı ile buna sahne olmuştur. 10. yüzyıl ve öncesinde Akdeniz ticareti bölgeseldi. Geniş bir alanda ticaret yapan tacirler vardı, fakat bunların sayıları azdı. Ticaret hacminin artışı, coğrafi şartların getirdiği güçlüklerin gemi ve ulaşım tekniklerinde gelişmelerle aşılmasıyla ticaretin ve tacirlerin etki alanı genişledi. 10. Yüzyılın sonlarına kadar Yahudi tacirlerin, 11. yüzyılın sonlarına kadar da Bizans ve İslam dünyasından tacirlerin Akdeniz ticaretinde etkin oldukları anlaşılmaktadır. Özellikle doğunun emtiasının Kızıldeniz üzerinden Akdeniz’de Yahudi ve Müslüman tacirler ulaştırıyordu. Bazı İtalyan tacirler Doğu Akdeniz’deki önemli ticaret merkezlerine gelip buralarda kendilerine mahalleler tesis etseler de İtalya Şehir Devletlerinin tacirleri, asıl 11. yüzyılın sonlarına doğru Akdeniz ticaretinde etkin hale geldiler. Akdeniz’de önemli bir siyasi güç olan Bizans Devletine verdikleri askeri destekler karşılığında ticari ayrıcalıklar elde ederek, önce Akdeniz, daha sonra Akdeniz’in tabii uzantısı olan Karadeniz’deki önemli ticaret merkezlerinde koloniler kurdular.  Doğu Akdeniz’de cereyan eden savaşlar ve Müslümanlara ait devletlerin bir politik araç olarak ticareti sekteye uğratması, İtalya Şehir Devletleri tacirlerinin doğu-batı ticaretini kuzeye, Bizans Devletinin hakimiyetindeki limanlara kaydırmalarına neden oldu. Bundan sonra Anadolu, 15. yüzyıla kadar canlı bir ticarete sahne oldu. Türklerin eline geçtikten sonra da sultanlar ve beylerin, buradaki canlı ticareti sekteye uğratmamak için savaş dahil her türlü aracı kullandıklarına yeri geldikçe değinilecektir. Ticari çıkarların, Venedikli ve Cenovalıların başını çektiği, irili ufaklı çok sayıda siyasi gücün ittifak ve nizalarında ne kadar belirleyici olduğu, 12.-15. yüzyıllar arasında cereyan eden olaylar incelendiğinde rahatlıkla görülebilmektedir. Fatımi ve Memluk Devleti, Suriye ve Mısır’ın çevresindeki denizlerde; Selçuklu Devleti, Beylikler ve Osmanlı Devleti, Venedikliler ve Cenovalılarla bazen hasım bazen de anlaşmalar yapıp müttefik olarak, Anadolu’nun çevresindeki denizlerde, güçleri nispetinde oluşturdukları filolalar ile hem kendi aralarında hem de diğer güç odaklarıyla mücadelelere giriştiler.  Tabii bu yoğun ilişkiler ele alınırken ticaretin ve tacirlerin özelliklerinden de yeri geldikçe bahsedilecektir. Yukarıda sözü edilen olaylar, 14 haftada 2 kredilik derslerde öğrencilere farklı bakış açılarıyla anlatılmaya çalışılacaktır

 

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3038

OSMANLI DİPLOMATİKASI

2

0

3

3

Bu derste öğrencilere, 18. ve 19. yüzyıllara ait Osmanlı arşiv belgeleri okutulmakta; ayrıca, belgelerin diplomatik özellikleri, muhtevası ve kaynak değerleri irdelenmektedir

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3042

OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI BELGELERİ

2

0

3

3

Bu derste, 15-18 yüzyıllar arasında Osmanlı İmparatorluğu’nun teşkilatı ile ilgili belgelerin okunması ve değerlendirilmesi yapılacaktır. Bu bağlamda öncelikle ilgili belgelerin dilinin öğrenci tarafından anlaşılmasına ve daha sonra da belgenin yorumlanmasına yönelik bir ders işlenecektir. Bunun için, daha çok merkez teşkilatı olmak üzere, örnek belgeler üzerinden konular ele alınacaktır.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3044

AVRUPA’DA RÖNESANS VE REFORM

2

0

3

3

Bu derste, Rönesans, Rönesans Savaşları, Reform, Luthercilik, Kalvincilik, Anglikanizm, Katolik Reformları, Rönesans ve Reform hareketlerinin Avrupa’nın oluşumunda ve de dinî, siyasî, kültürel ve de siyasî tarihindeki etkileri; bu hareketlerin günümüz dünyasını nasıl şekillendirdiği; bu hareketlerin öne çıkan temsilcilerinin hayatları ve bunların Rönesans ve Reform hareketlerini başlatan veya etkileyen başlıca eserleri ele alınır.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3046

Yeniçağ Osmanlı Arşiv Vesikaları

2

0

3

3

Yeniçağ tarihine ait Osmanlı arşiv vesikalarının türleri, vesikalarda kullanılan yazı cinslerinin hangi tür vesikalarda kullanıldığı, bu yazı türlerinin öğretilmesi. Vesikaların diplomatik ve şekil özelliklerinin tanıtılması, vesikaların değerlendirilmesi ve bilimsel çalışmalarda bunlardan yararlanma usulleri öğretilecektir.

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3052

Osmanlı Vakıf Sistemi

2

0

3

3

Bu derste, vakıf kavramı ıstılahî ve sözlük anlamlarıyla ele alınır. Daha sonra vakfın türleri, sultanî vakıfların özellikleri; vakıf görevlileri ve bunların vazifeleri; Osmanlı vakıf sisteminin işleyişi ve toplum hayatındaki yeri; vakıf ile ilgili tartışmalı konular; vakıflarla ilgili hukukî düzenlemeler ve ilgili fetvalar; vakfiye örnekleri anlatılır.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3054

Osmanlı İmparatorluğu'nda Aşiretler

2

0

3

3

Anayurttan Anadolu’ya “Türkmen” adı

Türkmen ve yörük tabirleri ve bunların hukuki statüleri

Balkanlarda mevcut yörük taifesi ve bunların görev ve sorumlulukları.

Konar-göçerlerin Sosyal ve idarî yapısı.

Çepniler ve dağıldıkları alanlar

Göçerlerin Örf, âdet ve gelenekleri

Anadolu coğrafyasında aşiretler

Aşiretlerin hukuki nizamları

Sosyal ve İdarî yapıları

İktisâdî faaliyetleri

Osmanlı Devleti’nin aşiretler üzerindeki iskân siyaseti ve politikası.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3062

XIX. yy. Türk Eğitim Tarihi

2

0

3

3

Bu derste ilk devirlerden itibaren Osmanlı Devleti’nin eğitim sistemi hakkında bilgi verilir. Bu bağlamda medreseler ele alınır, saray içi eğitim yöntemlerinden bahsedilir. Tanzimat Dönemi ile birlikte değişen eğitim yöntemleri ve kurumları dersin ana konusunu teşkil eder. Bu çerçevede ilköğretim alanında sıbyan mektepleri, ortaöğretim alanında rüşdiye, idadi ve sultaniler, öğretmen yetiştiren okullar, meslekî eğitim kurumları ve yükseköğretim alanında Darülfünun hakkında ayrıntılı bilgi verilir.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3064

ORTADOĞU TARİHİNE GİRİŞ        

2

0

3

3

Bu derste, 19. Yüzyıl’ın başlarından I. Dünya Savaşı’nın sonuna kadarki dönemde, Osmanlı Arap vilâyetlerinde mevcut olan idari, siyasi ve sosyo-ekonomik yapılar ile bu yapıların Modern Ortadoğu’nun oluşmasındaki etkileri ele alınmaktadır. Dolayısıyla derste, Osmanlı sonrası Modern Ortadoğu’nun devlet ve toplum yapılarının anlaşılması için gerekli olan bilgilerin/altyapının oluşturulması amaçlanmaktadır. Bu cümleden olarak, ilkin Ortadoğu kavramı ve Ortadoğu coğrafyasının özellikleri üzerinde durulmaktadır. Sonraki derslerde, 19. Yüzyıl boyunca ve 20. Yüzyıl başlarında, Osmanlı Arap vilâyetleri olan Şam (Suriye, Lübnan, Filistin), Halep, Bağdat, Basra, Musul, Hicaz Emirliği ve Mısır Eyaleti ile Garp Ocakları’nda mevcut olan idari, siyasi, etnik-dinî ve mezhepsel yapılar ile bu bölgelerin ekonomik kaynakları konu edilmektedir. Ayrıca, 19. Yüzyıl’ın ikinci yarısıyla birlikte Osmanlı Arap vilayetleri üzerinde şiddetlenen Avrupa rekabeti ile siyasi ve ekonomik faaliyetlerden de bahsedilmektedir. Bu bakımdan, Bağdat ve Hicaz Demiryolları ile petrol mücadelesi ve misyonerlik gibi konulara da yer verilmektedir.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3066

Eski Anadolu Kültür Tarihi

2

0

3

3

Bu derste Anadolu’da Demir Çağı’nda Kurulmuş olan Lidya, Frigya, Geç Hitit ve Urartu krallıklarını ve bunların ilişkilerini anlatılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla Demir Çağı’nda yazı gelenekleri, çivi yazısı ve alfabe yazısının gelişimi; Lidya Krallığı’nın kuruluşu; Lidya Krallığı’nın başkenti Sardes; paranın ortaya çıkışı ve yayılması; ölü gömme gelenekleri ve Bintepe Tümülüsleri, Karun hazineleri; Geç Hitit kentleri ve genel dağılımı; Frig ve Urartu devleti anlatılacaktır.

 

 

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3068

Türk Gümrük Tarihi ve Kapitülasyonlar

2

0

3

3

Osmanlı Devleti, geniş bir coğrafî alana yayılmış ve çeşitli etnik köklerden gelen, toprağa yerleşik veya göçebe insan topluluklarını istikrarlı bir çatı altında asırlarca bir arada barındırabilmiş sanayi öncesi imparatorluklarındandır. Bu devletin sahip olduğu sosyal ve ekonomik bünyenin incelenmesi, iktisat tarihi bakımından son derece önemlidir. Günümüzde, toplum hayatının temelini teşkil eden iktisadî münasebetler, milletlerin hayat seviyelerini, millî refahlarını en fazla etkileyen unsurlar olarak görülmektedir.Türk Gümrük Tarihi ve Kapitülasyonlar dersi de, Anadolu’da Türk devletlerinin kurulmaya başlamasıyla birlikte, ötedenberi yabancılara verilmekte olan ticarî ayrıcalıkların yeni dönemde Türkler tarafından nasıl geliştirilerek devam ettiğini; Osmanlı beyliğinden imparatorluğa geçişte, önce ahidname, sonra muahedename suretinde seyrini esas almaktadır. Bu çerçevede, ilk ahidnameler; fetihler ve devletler arası siyasî şartlara bağlı olarak değişen ve Batı’da kapitülasyon olarak tanınan Osmanlı imtiyazlarının çok yönlü  genişlemesi; yerli ve yabancı tüccarın statüsü; ticaret yolları, vasıtaları ve emtiası; gümrük mukataalarının teşkili,  yönetim şekli ve hususa dair bir nezaretin tesisi; ad-valorem ve specifik gümrük uygulamalarıyla birlikte gümrük tarifelerinin hazırlanması, uygulanması ve muafiyetler; diplomatik misyona yüklenen sorumluluklar ve diğer teknik hususlar ayrıntılı olarak işlenmektedir. Bunların yanısıra, kapitülasyonların devamlılık kazanması, 1838 Baltalimanı Muahedenamesi’nin şartlarını hazırlayan ve bunu tamamlayan bir dizi ayrıcalığın Osmanlı ve dünya konjonktürü bakımından incelenerek; kapitülasyonların  kaldırılması hususunda izlenen siyaset, sonuçları ile beraber konu edilmektedir.  Ders, tamamen yerli ve yabancı arşiv belgeleri ve literatürden faydalanarak verilmektedir.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3070

TANZİMAT SONRASI ADLİ VE HUKUKİ REFORMLAR 

2

0

3

3

Bu derste, 1839 Tanzimat Fermanı sonrası gerçekleştirilen hukuki ve adli reformların geniş bir değerlendirilmesi ve analizi yapılmaktadır. Bu kapsamda, dönem boyunca işlenen konu başlıkları şöyledir: Osmanlı hukukunun temel kavramları; Osmanlı zimmet ve vatandaşlık hukuku; yabancılar hukuku; ceza hukuku; medeni hukuk; Tanzimat Fermanı ve 1856 Islahat Fermanı’nın hukuki hükümleri; Tanzimat sonrasında hazırlanan kanunlar ve oluşturulan modern adli kurumlar; Kanun-ı Esasi; şer’iye ve nizamiye mahkemeleri; Ticaret mahkemeleri; Mecelle ve 1917 Aile Hukuku Kararnamesi’nin içeriği ve mukayesesi. 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3080

TÜRK KÜLTÜR TARİHİ

2

0

3

3

Hunlardan Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti’ne kadar uzananan bir devrede “Doğu ve Batı Türk kültürü”  anlayışıyla tanif  edilecek,  hayat felsefesinden yer isimleri  ve kişi adlarından dil örneklerine, çadır hayatı ve  saray hayatını içine olan sosyal hayata, inançlara, mimariye, devlet anlayışına v.s. kadar uzanan geniş bir yelpazede Türk tarihinin kaynakları esas alınarak değerlendirmeler yapılacaktır.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3082

ÇARLIK DÖNEMİNDE RUSYA TÜRKLERİNDE FİKİR HAREKETLERİ

2

0

3

3

Dersin temel konuları şunlardır: Rusya Türkleri Arasında Yenileşme Hareketi Hakkındaki Kaynaklar; XIX. Yüzyılda Rusya Türkleri; Rus hakimiyetinde Tatar-Başkurtlar; Tatar Uyanışının Öncüleri: Kursavî ve Mercanî; Reform Yanlısı Ulema: Şeyh Zeynullah, Barudî, Rıza Fahreddin, Carullah; Edebî Yenileşme (Kayyum Nâsırî ve İlk Romancılar); Eğitimde Yenileşme; Dilde Birlik Fikri; Kadınların Özgürleştirilmesi; Rusya Türklerinin siyasi faaliyetleri; Rusya ve Osmanlı Türkleri arasındaki münasebetler.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR3084

Kafkasya Tarihi

2

0

3

3

Kafkasya'nın tarihçesi ve coğrafi özellikleri, Çarlık Rusya'sının bölgeyi ele geçirmeden önce bölgenin siyasi, demografik, ekonomik ve kültürel durumu, Çarlık Rusya'sının bölgeyi ele geçirmesi ve bölgede yaptığı uygulama ve değişiklikler, 1918-1920 yıllarında Kafkasya, Ermenistan'ın kurulma süreci, Sovyetler Birliği döneminde Kafkasya, Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra Kafkasya, Kafkasya'da yaşayan Türkler, Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan, Kuzey Kafkasya, Günümüzde Kafkasya'da etnik, siyasi, ekonomik ve kültürel problemler, Bölgenin Türkiye ile olan ilişkileri.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3092

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e İskân ve Göç Politikaları

2

0

3

3

Derste,  Türklerin Anadolu’ya gelişi,  Rumeli’ye geçiş ve şenlendirme süreci, Balkanlardan ve Kafkaslardan Anadolu’ya gerçekleşen göçler ve yaşanan sosyo-ekonomik problemler, 1877-1878 Savaşı’ndan ve Balkan Savaşlarından sonra Anadolu’ya göçler,  tehcir olayı, mübadele  süreci, Cumhuriyet  döneminde Balkanlardan Türkiye’ye yapılan göçler ele alınarak incelenmektedir.

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 3094

Milli Mücadelede Basın

2

0

3

3

Mazlum milletlere örnek olmuş bir Kurtuluş Savaşı vererek Cumhuriyeti kuran Türk Milletinin ve başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere millî mücadele önderlerinin ibret alınması gereken eylemlerinin kamuoyunun sesi olan basına nasıl yansıdığı üzerinde durulacaktır.

Ders İçeriği: Türk Basın Hayatı, Mütareke Döneminde Türk Basınının Ermeni Meselesine Bakışı, İstanbul ve Anadolu Basını ve Millî Mücadele’ye Karşı Tavırları, İtilaf Devletlerinin Amaçları ve Türk Barışı (Mayıs 1919-Aralık 1919), Emperyalistlerin Osmanlı Devleti’ne Sevr Antlaşmasını Dayatma Çabaları (Ocak 1920-Ağustos 1920), Ankara Hükümetinin Sevr’e Karşı Diplomatik ve Eylemli Yanıtı (Eylül 1920-Ocak 1921), Ulusal Direnişin Etkinliği Karşısında İtilaf Devletlerinin Sevr Antlaşmasını Küçük Değişiklikler Yaparak Kabul Ettirmeye Çalışmaları (Ocak 1921-Temmuz 1921), Millî Mücadelenin Dönüm Noktası: Sakarya Meydan Savaşı ve Etkileri (Temmuz 1921-Ocak 1922), Millî Mücadele Döneminde Basına Uygulanan Sansür, Millî Mücadelenin Askerî Başarılarından Sonra Türk Basını, Millî Mücadeleyi Destekleyenlerin Yayınladıkları Beyannameler, Millî Mücadele Karşıtlarının Yayınladıkları Beyannameler, Siyasi İnkılaplar ve Cumhuriyetin İlanı Sürecinde İstanbul Basınının Tutumu, Atatürk Dönemi Türk Basınına Genel Bir Bakış (1923-1938)

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi: Derste Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve siyasi tarihi öğrencilere anlatılacaktır.

Ders İçeriği: Osmanlı İmparatorluğu'nun Yıkılışı, Birinci Dünya Savaşı, Mondros Mütarekesi, Milli Mücadele, Lozan Antlaşması, yeni bir devletin doğuşu, sosyal, siyasal ve toplumsal reformlar, Atatürk dönemi çok partili hayata geçiş denemeleri, Atatürk sonrası iç politika ve 2. Dünya Savaşı sonrası çok partili hayat, Türkiye’nin stratejik meseleleri, anayasalar, yeni devletin ekonomik problemleri gibi konular ele alınacaktır.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

YDAR 3042

Arapçaya Giriş

2

0

3

3

Bu derste öğrenciler Arapça alfabe, harflerin okunuşu (fetha, kesra, damme…), harflerin başta, sonda ve ortada yazılışı, kelime yapıları,  günlük konuşmada kullanılan basit kelimeler ve kalıplar, selamlama, tanışma, hal-hatır sorma, kutlama, özür dileme, adres sorma, yönler, günler, aylar, sayılar, mevsimler, tasvir ve tanımlamalar, ev ve okuldaki eşyalar, günlük kullanımdaki, banka, okul, üniversite, durak, istasyon gibi kavramlar, uyruğunu sorup söyleyebilme gibi temel becerilere sahip olacakları gibi, temel gramer ve morfolojik kuralları öğrenebilecek ve okuma, anlama, yazma dışında basit şekilde konuşabileceklerdir.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

BSP3002

Tarih Araştırmalarında Bilgisayar Kullanımı

3

0

4

4

Bilgisayardan tarih araştırmalarında nasıl yararlanılabileceği, kelime işlemci programlarının kullanımı, resim işleme programlarının kullanımı,  veri tabanı oluşturma, veri tabanını bilgisayarda işleme ve değerlendirme aşamalarında kullanılacak programlar öğretilecektir.

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4001

Cumhuriyet Dönemi Türk Dış Politikası

3

0

6

6

"Dersin amacı, Kurtuluş Savaşı'ndan günümüze Türk Dış Politikasının temel dinamiklerinin analiz edilmesi ve

 

incelenmesidir. Derste Türk Dış Politikasının temel kavramları ve bu kavramların   dönemin siyasi, ekonomik ve

 

sosyal olaylarıyla ilişkisi açıklanır. Ayrıca Türk Dış Politikası'na yön vermiş ve damga vurmuş olan kişi, kurum

 

ve kuruluşlar ile ilgili bilgiler verilir. Böylece Türk Dış Politikasının geçmişten günümüze geçirdiği gelişim

 

ve değişim değerlendirilerek analiz edilir. Öğrencilere Türk Dış Politikasının temelleri ve işleyişi ile ilgili

 

okumalar yaptırılır."

 

 

 

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4005

Osmanlı Siyasi Tarihi (1876-1918)

3

0

6

6

Bu derste, Osmanlı tarihinin Yakınçağ döneminin son bölümünü oluşturan II.Abdülhamit ve II. Meşrutiyet dönemleri Osmanlı siyasi, diplomatik ve askeri tarihi, iç ve dış gelişmeler çerçevesinde konu edilmektedir. Bu çerçevede, Sultan Abdülaziz döneminin genel değerlendirilmesi, İlk Osmanlı Anayasası ve I.Meşrutiyet’in ilânı süreci, 1877-1878 Osmanlı-Rus (Doksanüç) Harbi, Ayestefanos ve Berlin Antlaşmaları, Berlin Antlaşması sonrasında yaşanan askeri ve diplomatik sorunlar, İngiltere’nin Kıbrıs’a yerleşmesi, Avusturya-Macaristan’ın Bosna-Hersek’i işgali, Tunus ve Mısır’ın işgalleri ile Sudan Sorunu (Mehdi Hareketi), II.Abdülhamit’in dış politikası ve sonuçları, 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı’nın önemi ve sonuçları, II.Abdülhamit döneminde reformlar, II.Abdülhamit’e muhalefet: İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin teşekkülü ve faaliyetleri, II.Meşrutiyet’in ilanı ve Oturbir Mart hadisesi, yaşanan toprak kayıpları, İttihatçıların ülke yönetim politikası ve reformları, Trablusgarp ve Balkan Savaşları ile I.Dünya Savaşı ve sonuçları ele alınmaktadır

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4021

Haçlı Seferleri Tarihi

2

0

3

3

Haçlı seferlerinin ekonomik, sosyal, siyasi (Selçuklu fethi) ve dini nedenleri, feodalitenin rolü; Haçlı seferi çağrısı, yapılan hazırlıklar, İslam ve Türk Dünyasının içerisinde bulunduğu şartlar; Halkın haçlı seferi, Birinci Haçlı Seferi, Bizans İmparatorluğunun haçlılarla yaptığı anlaşma ve mahiyeti, İznik, Çukurova, Antakya ve Kudüs’ün düşmesi; seferin sonuçlarının Hıristiyan ve İslam dünyası bakımından değerlendirilmesi, 1101 yılı haçlıları, İkinci, Üçüncü haçlı seferleri; bu süreçte tarafların taktik ve strateji değişiklikleri ve nedenleri; Dördüncü haçlı seferi İstanbul’un yağmalanması ve seferin Selçuklular bakımından analizi; Beşinci, Altıncı ve Yedinci haçlı seferleri mücadelenin Mısır’da yoğunlaşması, son haçlı seferleri ve Latin Doğu’nun yıkılışı incelenmektedir.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4023

Ortaçağda Gündelik Hayat

2

0

3

3

Ortaçağda Selçuklu öncesi dönemde toplumu tüm katmanları itibarıyla bir bütün halinde ele alarak gündelik hayatta meydana gelen küçük olayların aslında geniş perspektifli bakış açılarına ışık tuttuğunu göstermek ve farklı kesimlerden insanların yemek, içecek, barınma, giyinme biçimlerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu bağlamda dersin içeriğinde şehir kavramı ve yerleşik hayat, mimari ve çevre, gelenek ve kültür, ailenin geçimi, toplum katmanları ve kadının konumu, yiyecek ve içecekler, giyim tarzları, hükümdar sarayları, sohbet meclisleri,  özel kutlama ve törenler, oyun ve eğlence gibi konular yer almaktadır.

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4025

Selçukludan Osmanlıya Türk Nümizmatiği

2

0

3

3

İslâm numismatiğinin ortaya çıkışı ve gelişmesi örneklerle tanıtıldıktan sonra Selçuklu ve Osmanlı eksenindeki devletlerin darbettirdikleri sikkeler tanıtılır, okunması ve değerlendirilmesi sağlanır. Sikkelerin fizikî özellikleri, darp yöntemleri, tip, kalıp ve değer birimleri, kullanılan dil ve yazı, metin özellikleri, bastıran kişinin, varsa metbûnun ve halifenin isim, unvan, lâkab ve künyeleri, kullanılan sembol, portre, figür ve süslemeler, darphane adlarının ve darp tarihinin veriliş usûlü, dinî metinler görsel malzeme desteğiyle örneklerle gösterilir ve tanıtılır.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4027

Ortaçağ Tarihi Kaynakları

2

0

3

3

Bu derste Ortaçağ İslam Tarihinin kaynakları başlangıcından 1517 yılına kadar ele alınmaktadır. İlk olarak Ortaçağ İslam tarihi çalışmalarında başvurulacak referans kaynakları, bio-bibliyografik kaynaklar ile araştırma eserler ile bunların kullanışılı öğrencilere açıklanmaktadır. Ardından İlk İslam tarihi kaynakları, Arap şiiri, ahbarilik, siyer ve megazi eserleri ile tabakat kaynakları; sünnet ve hadisin İslam tarihinin gelişindeki rolü incelenmektedir. Emevi ve Abbasi dönemi kaynakları ve 9. Yy’dan itibaren gerçek manada Arapça İslam tarihlerinin ortaya çıkışı ve coğrafyacılar, Farsça tarih yazımının ortaya çıkışı, Fatimi, Eyyubi, Selçuklu ve Memlükler döneminde tarihçilik ile tarihçiliğin çeşitlenmesi, umumi tarihlerin yanısıra şehir tarihleri, biyografi, edebi eserler, hıtat ve ansiklopedik eserlerin ortaya çıkışı Memlüklerin sonuna kader ele alınmaktadır.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4029

YENİÇAĞ TARİHİ KAYNAKLARI

2

0

3

3

Bu derste, Osmanlı tarihçiliğinin doğuşu ve ilk eserler; Osmanlı tarihçiliğinin 15. Yüzyıldan itibaren yükselişi; resmî tarih yazıcılığının başlaması ve resmî tarih yazıcılarının eserleri (vak‘anüvis/vekayünivis); gazavatnâme/fetihnâmeler, Selimnâmeler Süleymannâmeler, rûznâmeler ve rûzmerreler, Sefâretnâmeler, Islahatnâmeler, Kanunnâmeler ve devlet teşkilatına dair eserler, teşrifat eserleri, biyografi eserleri, sûrnâmeler, tezkireler, vefeyâtlar, esâretnâmeler, münşeat mecmuaları ile Osmanlı tarihinin yabancı kaynakları anlatılacaktır.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4031

Ortaçağda Kuzey Afrika

2

0

3

3

Bu derste Kuzey Afrika’nın coğrafyası ve İslam fetihlerinden önce tarihi, İslam fethinden önce Arap kabilelerinin göçleri, Kuzey Afrika’nın Müslümanlar tarafından fethi, Emeviler dönemi, Abbasiler Dönemi, Abbasiler’in dağılma sürecinde Kuzey Afrika’da Kurulan Devletler, Tolunoğulları, İdrisiler, Fatımiler, Murabıtlar, Muvahhidler, Meriniler ve Hafsiler gibi Kuzey Afrika’da Ortaçağda kurulan İslam hanedanlarının siyasi, içtimai, iktisadi tarihi ile kültür ve medeniyetleri ele alınmaktadır

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4033

Milli Mücadele Tarihi

2

0

3

3

Türk Millî Mücadelesine yön veren ilkeler ve kavramlar üzerinde durularak geçmişten günümüze millî mücadele ruhu çerçevesinde yaşanan sosyal ve siyasal değişimler değerlendirilecektir. 1918-1922 yılları arası ayrıntılı olarak ele alınacaktır.

Birinci Dünya Savaşı ve Osmanlı İmparatorluğunun Paylaşılmasıyla İlgili Gizli Antlaşmalar, Mondros Mütarekesi-Mütarekenin Toplum Hayatı ve Devlet Yönetimi Üzerindeki Etkileri, Kuva-yı Milliye’nin Oluşumu ve Yapısı gibi konular ele alınacaktır

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4035

OSMANLI SARAY TEŞKİLÂTI

2

0

3

3

Osmanlı Saray Teşkilatı içerisinde yer alan İç (Enderun) ve Dış (Birun) hizmet birimlerini tanıtmaktır. İçeriğini ise şu başlıklar oluşturmaktadır: Osmanlı Saray Teşkilatına Giriş: Edirne Sarayı, İstanbul'daki Eski ve Yeni Saraylar; Osmanlılarda Saltanat Veraseti Usulü; Şehzadelerin Yetişmeleri, Sancağa Çıkarılmaları ve Kafes Hayatları; Hükümdarlık Alâmetleri (Mühür, Tuğra, Sancak, Tuğ); Padişahların Tahta Çıkış ve Kılıç Kuşanma Merasimleri; Elçi Karşılama ve Kabul Merasimleri; Enderun Teşkilâtına Giriş: Devşirme Sistemi; Enderun’a İçoğlanı Yetiştiren Saraylar; Topkapı Sarayı İçoğlanları: Büyük ve Küçük Odalar, Doğancı Koğuşu, Seferli Odası, Kiler Odası, Hazine Odası, Has Oda; Has Oda’nın Büyük Ağaları; Kapı Ağası ve Ak Ağalar; Harem Ağaları ve Harem.

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4039

Doğu Anadolu ve Urartu Tarihi

2

0

3

3

Anadolu Uygarlıkları arasında, M.Ö. Birinci Binyılın ilk yarısında 250 yıl kadar Doğu Anadolu’da egemen devlet olarak varlığını koruyan Urartular, mimarlık, sanat ve bu bölgede kurdukları sistem açısından önemli bir yere sahiptirler. Bu derste Doğu Anadolu’nun tarihöncesinden başlamak üzere, ağırlıklı olarak Urartu Devleti ve onlardan günümüze ulaşan yazılı belgeler ile diğer kalıntıların anlatılması ve power point görüntüleriyle tanıtılması amaçlanmaktadır.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4041

OSMANLI ÖNCESİ TÜRKİYE’NİN SOSYO-EKONOMİK TARİHİ

2

0

3

3

1071 Malazgirit Savaşında Bizans ordusu yenilip geri çekildikten sonra Türkler Anadolu’yu kısa zamanda istila etti. Yüzyılın sonlarına kadar, başta orta Anadolu sonra da Güneydoğu Anadolu bölgesi olmak üzere, Anadolu’nun önemli bir kısmı Selçuklu Devletinin ve Beyliklerin hakimiyeti altına girdi. Yarımadadaki Bizans Devletine ait kurumlar büyük ölçüde el değiştirdi. Memurları ve büyük mülk sahiplerinin bir kısmı Bizans Devletinin hakimiyeti altındaki yerlere göç ederken, bir kısmı da Türklerin idareleri altında kalarak yeni hakimleriyle anlaşmayı tercih etti. Anadolu’ya ilk göçlerde büyük çoğunluğu göçebe hayat yaşayan Türklerin geldiği tahmin edilmektedir. Buna bağlı olarak da Anadolu’da teşekkül eden devlet ve beyliklerin ilk dönemleri, haraç ve göçebe savaşçılardan oluşturulmuş ordulara dayanan siyasi örgütlenme özelliğini gösteriyordu. Bu dönemde yerli ahali ile yeni idareciler arasındaki irtibatı yerli ahalinin temsilcileri kurmuş olmalıdır. 1176 Myriokephalon Savaşı galibiyetinden sonra Türkiye Selçuklularının Anadolu’daki hakimiyeti kesinleşirken, başta İran olmak üzere Müslüman dünyadan gelen memurlar yoluyla göçebe özellik taşıyan siyasi örgütlenme, Müslüman dünyaya özgü ve bir ölçüde de Bizans dönemine ait devlet ve toplum örgütlenmesinin etkisi altına girdi. Müslüman ve gayrimüslim yerleşik ahali Selçuklu idaresinde etkin hale gelirken, göçebeler uçlara ve içlerde insansız alanlara doğru çekilerek kendi hayat tarzlarını sürdürmeye başladılar. 12. yüzyılın sonlarına doğru Akdeniz’deki gelişmeler nedeniyle Anadolu’nun ticari önemi artmış, 13. yüzyılın başlarında sahil şehirlerinin ele geçirilmesiyle bu şehirlerde etkin olan Kıbrıs ve Venedikliler ile andlaşmalar yapılmıştır. Muhtemelen ahilik, 13. yüzyılın başlarından itibaren Müslüman dünyaya özgü esnaf teşkilatının tesiri altında bazı yönlerden özgün bir esnaf örgütlenmesine dönüştü. Toprak idaresinin kendine özgü yönleri olmakla birlikte, Müslüman dünyadaki uygulamanın buraya da uyarlandığı tahmin edilmektedir. 13. yüzyılın ortalarında iktisadi ve sosyal nedenlerle patlak veren Babai isyani ve Kösedağ Savaşında Moğollar karşısında yenilgiden sonra Anadolu’da özgün Selçuklu idaresi sona erdi ve Selçuklu idaresi göçebe Moğolların hakimiyeti altında varlığını sürdürmeye devam etti. Moğol hakimiyeti altındaki Anadolu’nun sosya ekonomik anlamda ne tür bir değişim geçirdiği henüz tam olarak tespit edilebilmiş değildir. Gelirlerin büyük bir kısmı İlhanlı idaresine aktarılıyordu. Göçebelerin ve ahilerin bu yeni dönemde yeniden seslerini duyurmaya başladıkları dikkati çekmektedir. Selçuklu Devletinin dağılmasından sonra güneydoğuda küçük bir alanda varlığını devam ettiren ilk beyliklerden Artukluların bir kolu uzun süre daha varlıklarını sürdüreceklerdir. 13. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Anadolu’nun batısında zuhur eden beyliklere, Selçuklu Devletinin hakimiyetini kaybettiği alanlarda yenileri katıldı. Anadolu’da farklı beylerin idaresinde yerleşik özellikleri ağır basan, yine göçebelerin de etkin olduğu ikinci beylikler idaresinde, sosyo-ekonomik yapıda Selçuklu dönemindeki uygulamaların bazı farklılıklarla devam ettiği tahmin edilmektedir. Bu dönem ana hatlarıyla 14 haftada 2 kredilik derslerde öğrencilere tanıtılmaya çalışılacaktır.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4043

Latinceye Giriş

2

0

3

3

Temel dilbilgisi, sentaks (sözdizimi) kuralları ve sözcük hazinesi öğretilerek, öğrencilerin, Latince özgün metinleri anlayacak düzeye gelmesi amaçlanmaktadır

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4045

YENİÇAĞ OSMANLI SAVAŞ TARİHİ

2

0

3

3

Bu derste, Osmanlı savaş teknolojisi ve bunun değişim-dönüşümü, buna etki eden âmiller; sefer organizasyonu; savaşların ilan edilme şekilleri ve meşruiyet tartışmaları; Osmanlı tarihinin gidişatını etkileyen büyük ve öne çıkan muharebeler-savaşlar; savaşın sosyal ve iktisadî yönleri; asker temini ve bunda yaşanan problemler; Osmanlı askerinin seferde nasıl bir gün geçirdiği; Osmanlı savaş tarihine dair materyallerin muhafaza edildiği ve sergilendiği müzeler ve buradaki malzemenin önemi ele alınır. 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4049

Osmanlı İmparatorluğunda Bürokrasi

2

0

3

3

Osmanlı Merkez ve Taşra Teşkilatının gelişim ve değişimi, bürokrasinin merkeziyetçi ve adem-i merkeziyetçi eğilimleri,  müesseselerin dönüşümleri yüzyıllara göre incelenecektir

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4063

TÜRK BASIN TARİHİ (1831-1918)

2

0

3

3

Haber yapraklarıyla başlayan halkı bilgilendirme sürecinin nasıl gazete çıkarma ihtiyacına evrildiği anlatılarak basın tarihine başlangıç yapılır. Matbaanın icadı ve Osmanlı topraklarındaki ilk basımevleri ve süreli yayınlar, Osmanlılar tarafından kurulan ilk basımevi anlatılır. İlk Osmanlı gazetesi: Takvim-i Vekayi’den başlayarak dönemin gazeteleri ele alınır. 1860 sonrası gazeteciliği, siyasal iktidarın basını denetlemek amacıyla yaptığı ilk yasal düzenlemeler (1864 tarihli Matbuat Nizamnamesi, Âli Kararname, vs.) anlatılır. I. Meşrutiyet öncesinde Yeni Osmanlıların yurt dışındaki gazetecilik faaliyetleri, I. Meşrutiyetin ilanı ve Kanun-i Esasi (İlk Anayasa) Dönemi,  II. Abdülhamit Dönemi basın rejimi ve gazetecilik faaliyetleri incelendikten sonra bir muhalefet aracı olarak “Jön Türk Basını” ve II. Meşrutiyet dönemi gazeteleri üzerinde durulur.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4065

Modern Ortadoğu Tarihi

2

0

3

3

Bu derste Osmanlı Devleti’nin son yüzyılından (19. yy) başlamak suretiyle Osmanlı sonrası dönemde (20. ve 21. yy) oluşturulan Modern Ortadoğu’daki siyasi, askeri, ekonomik ve sosyo-kültürel yapılar ve gelişmeler konu edilmektedir. Bu cümleden olarak; Ortadoğu coğrafyası ve jeopolitiği, Ortadoğu’da etnik-dini yapı ve çatışma alanları, Ortadoğu tarihinde Haşimiler (Irak ve Ürdün Krallıkları), Merkezî Ortadoğu Ülkeleri (Suriye, Filistin, İsrail ve Lübnan), Arap Yarımadası ülkeleri (Suudi Arabistan ve Yemen), Basra Körfezi Ülkeleri (Kuveyt, Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman Sultanlığı), Kuzey Afrika/Mağrip Ülkeleri (Mısır, Libya, Tunus, Cezayir), İran’da etnik-dini yapı ve siyasi gelişmeler, Osmanlı sonrası dönemde Türkiye-Ortadoğu İlişkileri, Ortadoğu ve Petrol/Enerji Kaynakları gibi başlıklar yukarıda kronolojik sıra dahilinde ele alınıp değerlendirilmektedir

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4069

OSMANLI ASKERİ REFORM TARİHİ (1793-1914)

2

0

3

3

XVIII-XIX. yüzyılda Osmanlı modernleşmesinin lokomotif unsuru olan askeri reformların III. Selim döneminden başlanarak ele alınması ve 1908'de ilan edilen II. Meşrutiyet'e dek bu alanda atılan önemli adımların aktarılması amaçlanmaktadır. Bunu yaparken Avrupa'da askeri alanda meydana gelen gelişmeler ve Doğu-Batı etkileşimi ile teknoloji transferi konuları da ele alınarak mukayeseli bir yaklaşımla askeri reform sürecinin ortaya konması hedeflenmektedir. Politik ve historiografik bir kurgu olarak askeri tarih çalışmalarının ve yazıcılığının gelişmesi, Osmanlı Askeri Teşkilatı Hakkında Genel Bir Giriş ve Değerlendirme, ilk askeri birlikler ve Yeniçerilerin teşekkül süreci, Avrupa’da 17-18. Yüzyıllarda savaç teknolojisi ve harp stratejileri alanındaki gelişmeler ve Osmanlılara etkileri, Batıdan teknoloji transferi ve askeri reform sürecinde yabancı uzmanların istihdamı, barut, top, tüfek teknolojilerinin takibi, bu süreci kalıcı kılmak amacıyla Kara ve Deniz Mühendishanelerinin açılması, zincirleme askeri yenilgilerin askeri reform sürecini hızlandırması, III. Selim devri ve Nizam-ı Cedid reformları, Kabakçı İsyanı ve fiyasko, II. Mahmud devri askeri reformları, Vak’a-yı Hayriye ve Asakir-i Mansure-i Muhammediye Ordusu’nun kurulması, Diğer Kapıkulu Ocaklarının Sisteme Entegrasyon Süreci ve Karşılaşılan Güçlükler, Yeniçeri Ağalığı’nın yerine Seraskerlik’in kurulması, Redif (ihtiyat) teşkilatının kurulması, Tanzimat ve askeri meseleler, yeni orduların kurulması, mektepli subaylar yetiştirmek amacıyla Harbiye Mektebi’nin kurulması, yurt dışına askeri alanda eğitim görmek için öğrenciler gönderilmesi, Islahat Fermanı (1856) ve Gayrimüslimlerin Askerlik Sorunu, Harbiye ve Bahriye Nezaretlerinin Kurulması ve Yeni Askeri Teşkilatlanma, Genel Hatlarıyla Osmanlı Denizciliği ve Denizcilik Alanında Yapılan Reformlar, II. Mahmud devrinde başlayan II. Abdülhamid devrinde güçlenen Osmanlı-Almanya ilişkilerinin askeri ve teknik boyutu,  Osmanlı İmparatorluğu'nda Ordu ve Siyaset İlişkisi, Batıdaki Askeri Gelişmelerle Osmanlı Reform Sürecinin Karşılaştırılması gibi konular dersin içeriğini oluşturmaktadır. 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4077

OSMANLI DİPLOMASİ TARİHİ (18.-20. y)

2

0

3

3

TAR4077 Fetihten 1700’lü yılların sonlarına kadar Osmanlı’nın devletler arası haber kaynakları ve  yabancı devletlerle diplomasi münasebetlerinde muvakkat elçiler, rütbe ve görevleri ile  başta Venedik ve Ceneviz olmak üzere Avrupa devletleri ile Rusya, İran ve diğer yabancı devletlerin Osmanlı nezdinde görevli elçileri ve geleneksel protokol- diplomasi esasları. 18. Yüzyılın son çeyreğinde ikamet elçiliklerinin (daimî elçiliklerinin) kurulması, muvakkaten ara verilmesi; yurt dışındaki  sefaretlerin yeniden ve kesintisiz tesisi. Elçiler ve maiyyetleri ile rütbe, görev ve misyonları; hususa dair emirler, kanun ve yönetmelikler. 1815 Viyana Kongresi ve Avrupa diplomasi anlayışının değişmesi; bu değişimin Osmanlı Devleti ve günümüze etkileri. 19. yüzyılın ilk yarısında Hariciye Nezareti’nin  kurulması,  merkez ve yurt dışı teşkilatı ile kabinedeki yeri ve önemi. I. Dünya Savaşı sonunda harici siyaset ve teşkilatın değişerek, Ankara hükümetine bağlı yeni bir Hariciye Nezareti’nin doğması, İstanbul Murahhaslığı’nın açılması ve  faaliyetleri.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4081

SOVYET DÖNEMİNDE RUSYA TÜRKLERİNDE FİKİR HAREKETLERİ

2

0

3

3

Dersin temel konuları şunlardır: Çarlık yönetimi altında Kazakistan; Kazak modernleşmesi; 1905 Rus Devrimi ve Kazaklar; Rus işgali öncesinde Güney Türkistan; Türkisan’da Rus yayılması (1864-1884); Türkistan’da Rus tesirleri; Türkistan’da ayaklanmalar; 19. Yüzyılda Buhara medreseleri; Türkistan’da Rus okulları; Türkistan Uyanışına etki eden unsurlar; Usûl-i Cedit mektepleri; Güney Türkistan’da basın (1905-18); Türkistan yenileşmesinin öncüleri; 1917-24 yıllarında Türkistan’daki siyasi ve toplumsal gelişmeler. Buhara ve Harezm Halk cumhuriyetleri. 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4083

KARADENİZ’İN KUZEYİNDEKİ TÜRK KAVİMLERİ VE DEVLETLERİ

2

0

3

3

4.-18. Asırlar arasında Karadeniz’in Kuzeyinde hüküm süren Türk kavimleri ve devletlerinin tarihini anlatır. Dersin temel konuları şunlardır: Karadeniz’in Kuzeyindeki Türk kavimleri hakkında genel bilgiler; Batı Hunları; Avrupa Avarları; Hazar Kağanlığı; Peçenekler; Uzlar, Berendiler ve Karakalpaklar; Kumanlar (Kıpçaklar); İdil Bulgarları Hanlığı; Kazan Hanlığı; Kırım Hanlığı; Astarhan Hanlığı; Nogaylar.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4085

SOVYET YÜZYILI

2

0

3

3

Sovyet döneminde uygulanan siyasi, toplumsal, iktisadi ve kültürel politikaları ayrıntılı olarak anlatır ve tartışır. Dersin temel konuları şunlardır: Sovyet dönemi hakkındaki kaynaklar; 1917 İhtilalleri ve iç savaş yılları; Stalin dönemi; Hruşçev dönemi (1953-64); Brejnev dönemi (1964-82); Gorbaçov politikaları; Sovyet döneminde toplumsal ve kültürel dönüşüm; Rusya Federasyonu; Boris Yeltsin; Vladimir Putin.

 

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4091

Çağdaş Siyasal Sistemler

2

0

3

3

Siyasi Sistem Tanımı -Siyasi Sistemin Biçimleri, Totaliter Sistemler ve Örnekler ,Demokratik Sisteler, Devlet Biçimleri,  Devlet Yapılanmaları, Hükümetlerin Örgütlenme Biçimleri, Ülkeler ve Modellerin Karşılaştırması, ABD ve Başkanlık Modeli , İngiltere: Monarşi ve Demokrasi, Almanya: Federalism, İran: İslam Cumhuriyeti, Fransa: Yarı Başkanlık Modeli, Çin: Komünist Parti Modeli

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4093

TÜRK-ERMENİ İLİŞKİLERİ

2

0

3

3

İçeriği:Türk- Ermeni İlişkilerinin başlangıcından günümüze kadar uzanan tarihi süreçte yaşananlar, devlet ve hükümetlerle  Ermenilerin ilişkisi, sosyal ve siyasal hayattaki yerleri,  Müslüman halkla Gayrı Müslimlerin ilişkileri , Tehcir gereçeği gelinen nokta, Osmanlıda ortaya konan çözümler ve sonuçları incelecektir.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4095

TARİH FELSEFESİ

2

0

3

3

Tarih disiplini ve felsefe ile olan ilişkisi, Res Gestae ve Historium Rerum Gestarum olarak Tarih Felsefesi, Antikçağ Yunan dünyasında felsefeye dayalı tarih anlayışı, Sofistlerden sonra Yunan Tarihçiliği ve Tarih yazıcılığı, Platon’un tarih anlayışı, Theoria-Historia karşıtlığının ortaya çıkması ve tartışmalar, Tarih Felsefesi’nin Ortaçağdaki kökenleri: Hıristiyan Ortaçağı ve Augustinus, Hıristiyan tarih düşüncesi ve tarihçilik, Augustinus:İlk Tarih Filozofu, İslam Ortaçağı’nda düşünce ve İbn Haldun’un Tarih Felsefesi, Rönesans, Yeniçağ ve 17. Yüzyıl Avrupa’sında Tarih Anlayışları, Rönesans ve sonrasında Tarih Anlayışı: Macchiavelli ve Bodin, XVI.-XVII. yüzyıllarda tarihsel bilgi sorunu: Bacon ve Hobbes, 17. Yüzyıl: Milliyetçilik, Descartes ve Tarih’e bakış, Aydınlanma döneminde tarih anlayışı ve Tarih Felsefesi, Naturalist Epistemolojinin Tekelleşmesi, Aydınlanma devrinde tarih anlayışı, Modern manada ilk tarih filozofu: Vico, Tarih Felsefesi’nin isim babası: Voltaire, Post modern tarih anlayışı, bir yöntem olarak Yapı Sökümü, modern tarih anlayışları, Tarih’in sonu mu? gibi konulardan oluşmaktadır.

 

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

YDAR 4041

Arapça Gramer

2

0

3

3

Bu derste Arapça grameri örnek metinler ile her ünitede bir garmer kaidesinin öğretilmesi amaçlanmaktır. İsim, Fiil, Harf, İsim ve sıfat tamlaması, isim ve fiil cümlesinin ögeleri, harf-i cerler, Mazi, Muzari fiil, Emir ve gelecek zamanlar, Kâne ve kardeşleri, İnne ve kardeşleri, fill ve yeni kelime türetme, İsm-i fail, İsm-i Meful, masdarler, bablar, zamirler, şahıs ve iyelik ekleri ,mekan ve zaman zarfları, atıflar, olumsuzluk, şibih cümleler, soru cümleleri, nida-münada, müzekker-müennes, sayılar, ikil ve çoğul yapımı, ism-i mevsuller, atıf harfleri, illetli fiiller gibi Arapça gramerinin temel ögeleri ele alınmaktadır.

 

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4002

OSMANLILARDA EĞİTİM VE BİLİM

3

0

6

6

 Bilimin tanımı ve önemi anlatılarak derse giriş yapılır. Eski dönem uygarlıklarından başlayarak insanlığın düşünce biçiminin nasıl geliştiği, gündelik yaşamın bilgisinin bilimsel bilgi niteliğine nasıl dönüştüğü, farklı bilgi çeşitlerinin insan yaşamındaki yerinin ne olduğu, eski uygarlıklar (Mısır, Mezopotamya) Ortaçağ Avrupa’sı, Ortaçağ İslam Dünyası, Rönesans, 17. yüzyıl Newton Fiziği, 18. yüzyıl Aydınlanma Çağı ve Sanayi Devrimi, 19. ve 20. yüzyıllardaki  bilimsel gelişmeler, dönemin ekonomik, siyasi ve sosyal olaylarıyla ilişkilendirilerek ele alınır.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4020

SELÇUKLULAR ZAMANINDA TÜRKİYE

2

0

3

3

 Selçukluların Anadolu’yu fethi ve Türkiye Selçuklu Devletinin kurulması, kuruluş şekli ve tarihiyle ilgili problemler; Süleymanşah’ın Bizans İmparatorluğuyla anlaşması, Anadolu’da siyasi birliği sağlama mücadelesi ve Büyük Selçuklularla rekabet/ güneydoğu politikası; I. Kılıç Arslan dönemi, Birinci Haçlı seferi ve Türkiye Selçukluları bakımından sonuçları, Kılıç Arslan’ın ölümü ve fetret dönemi, I. Mesud, II. Kılıç Arslan dönemi ve devletin toparlanması; Yükseliş Devri (G. Keyhüsrev, İ. Keykavus, Alaaddin Keykubat) ve devletin idare mekanizmasında değişimler ve neden oldukları sorunlar; Moğol istilası ve Selçuklu hanedanının sonu, Selçuklu mirası konuları anlatılmaktadır

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4022

ENDÜLÜS TARİHİ VE MEDENİYETİ

2

0

3

3

  Araplar tarafından İspanya için kullanılan Endülüs'te İslâm hakimiyetinin kurulması ve 718 tarihinde başlayarak yaklaşık sekiz asır süren “reconquista” hareketinin gelişmesi çerçevesinde siyasi, sosyal ve iktisadi yapı ile modern Avrupa düşüncesinin oluşumuna etkisi temel hareket noktası olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda dersin içeriğinde Endülüs kavramı, İspanya'nın fethi ve valiler dönemi, Endülüs Emevî devletinin kuruluşu ve halifelik dönemi (756-1031), Müluküt-Tavaif  (1031-1090), Murâbıtlar dönemi (1090-1147), Muvahhidler dönemi (1147-1229), Gırnata Beni Ahmer Emirliği (1238-1492), Endülüs'te İslâm hakimiyetinin sonu, Endülüs-Osmanlı ilişkileri, Endülüs kültür ve medeniyeti, Endülüs kültür ve medeniyetinin modern Avrupa düşüncesine etkisi, Endülüs sanatı gibi konular yer almaktadır.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4024

Selçukludan Osmanlıya Türk Epigrafisi

2

0

3

3

  Selçukludan Osmanlıya Türkiye’deki abide ve mezar kitabelerinin özellikleri tanıtılır, okunması ve değerlendirilmesi sağlanır. Kitabelerin ve mezartaşlarının tarihî önemi, kullanım alanları, fizikî özellikleri, çeşitleri, dil ve yazı çeşitleri, kullanılan yazı, metin ve cümle kalıpları, fiiller tanıtılır. Sonra bânilerin metinde yeralış şekilleri, besmele, ayet, hadis vs. dinî metinler, tarih ve ebced hesabiyle tarih düşürme usûlleri örneklerle tanıtılır.

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4026

XIII. YÜZYIL TÜRİYESİ’NDE FİKİR HAREKETLERİ

2

0

3

3

  1071 Malazgirit Savaşında Bizans ordusu yenilip geri çekildikten sonra Türkler Anadolu’yu hızla istila ettiler. Yüzyılın sonlarına kadar önce orta Anadolu, sonra Güneydoğu Anadolu bölgesi olmak üzere Anadolu’nun önemli bir kısmı Selçuklu Devletinin ve Beyliklerin hakimiyeti altına girdi. Modern öncesi fikir hareketlerinin önemli aktörleri olan bürokrat, sufi ve alimlerin Anadolu’ya 1071 yılından itibaren mi geldikleri yoksa Moğol baskısının sebep olduğu ikinci göç dalgasıyla birlikte mi geldikleri döneme ait malumatın azlığı sebebiyle ihtilaf konusudur. Göçebelere yakın sufilerin daha erken dönemlerden itibaren Anadolu’ya gelmiş olmaları gerekir. Fakat onlar hakkında da malumat ikinci göç dalgasından sonraya, 13. yüzyılın başlarına aittir. Müstakil bazı  bürokrat ve alimlerin daha 12 yüzyılın başlarında gelmiş olduklarına dair veriler vardır. Medreselerin ve ulemanın Anadolu’daki varlığına dair farklı görüşler ileri sürülmüştür. Birinci görüş sahipleri medrselerin 12. yüzyılın başından itibaren Anadolu’nun her yerinde kurulduğunu, ikinci görüş sahipleri ise 12. yüzyılın sonundan itibaren medreselerin kurulduğunu ileri sürer. Bana göre ise bu iki görüş sahipleri, Anadolu’daki medrese ve diğer dini kurumların önce doğuda beylikler idaresinde, 12. yüzyılın erken evlerelerine; batıya doğru Selçuklu idaresi altındaki yerlerde ise harici ve dahili bazı sebeplerden 12. yüzyılın ikinci ve son evlerelerine doğru teşekkül etmiş olabileceğini dikkate almamışlardır. Medreseler, şifahaneler ve rasathanelerin inşa tarihleri ve bunların dağılımları benim görüşümü desteklemektedir. Mevcut değerlendirmelerde, Türk göçleri öncesi düşünce dünyası ve bunun sonraki dönemlere etkisinin olup olmadığı bahis konusu dahi edilmemektedir. 12. yüzyılın ikinci yarısında Selçuklu Anadolusuna bazı alimlerin geldiklerine dair bilgiler olsa da onların uzun süreli kalmadıkları ve kalanların da devlet adamlarının yanlarında kısa süreli kaldıkları sanılmaktadır. 13. yüzyılın başından itibaren sufilerin ve alimlerin Anadolu’nun Türk hakimiyetindeki bölgelerde yoğunlaştığı, bir yüzyıl boyunca canlı bir düşünce ortamı tesis edildiği herkesçe kabul edilmektedir. Bunlar arasında göçebelere ve kırsalda yaşayan zümrelere daha yakın olduğu tahmin edilen Hacı Bektaş Veli ve Yunus Emre, şehirlilerle yakın ilişki içinde olan Bahaeddin Veled oğlu Mevlana Celaleddin Rumi, Evhadüdin Kirmani ilk dikkati çekenler arasındadır. Tasavvuf tarihi açısından oldukça önemli olan sufi tecrübesini kaleme alan Muhyiddin İbnü’l-Arabi ve öğrencisi Sadreddin Konevi bu tecrübeyi verdiği çok sayıda eserle sistemleştirmiştir. 13. yüzyılın başlarında Selçuklu sarayında bulunmuş ve sultan çocuklarına hocalık yapmış Mecdüddin İshak’ın, yine yüzyılın son dönemlerde Moğol baskısının yoğun olarak yaşandığı dönemde devlet adamı olan, çağdaşı ilim adamlarının derslerine katılan ve onları himaye eden Pervane Müineddin Süleyman’ın da devrin düşünce dünyasına önemli katkıları olmuş olmalıdır. Astronomi alanında Anadolu’da önemli eserler vermiş Kutbeddin Şirazi başta olmak üzere, matematik, mantık, simya, tıb ve mekanik alanında önemli alimler bu dönemde Anadolu’nun doğusundan batısına kadar medreselerde, şifahanelerde, rasathanelerde, sultanlar ve beylerin saraylarında faaliyet içinde olmuşlar, kendilerinden sonraki dönemlere etki eden eserler bırakmışlardır. Bu konular, 14 haftada 2 kredilik derslerde öğrencilere anlatılmaya çalışılacaktır

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4028

CUMHURİYET DÖNEMİ FİKİR HAREKETLERİ

2

0

3

3

  1.Hafta: Üç tarz-ı Siyasetin Serencamı

2.Hafta: Cumhuriyet ve Cumhuriyetçilik

3.Hafta: Demokrasi ve Cumhuriyet

4.Hafta: Devrimcilik ve Sol hareketler

5.Hafta: Muhafazakarlık ve Sağ Hareketler

6.Hafta: İslamcılığın Halleri

7.Hafta: Milliyetçiliğin Görünümü

8.Hafta: Atatürkçülük ve Yorumları

9.Hafta: Anadoluculuk

10.Hafta: Ziya Gökalp-Yahya Kemal

11.Hafta: Ahmet Hamdi Tanpınar-Kemal Tahir

12.Hafta: Cemil Meriç-Necip Fazıl

13. Hafta: Laisizm ve yorumları

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4030

Memlük Tarihi

2

0

3

3

1250-1517 yılları arasında İslam tarihinde önemli yer tutan bir Türk devleti olan Memlükler, Osmanlılardan önce İslam Dünyasının en önemli devletlerinden biridir. Bu derste Abbasiler döneminde Memlük sisteminin kuruluşu ve gelişmesi, Abbasiler sonrasında kurulan hanedanlarda Memlük askerlerinin rolü, Eyyubiler’de Memlük birlikleri ve hanedanı ele geçirerek Memlük Devleti’ni kurmaları, Baybars’a kadar Bahri Memlük Devleti’nin ilk sultanları, Sultan Baybars’ın ve Moğollar ve Haçlılarla mücadelesi, Kalavun dönemi, Melik Nasır Muhammed dönemi ve hanedan kurma çabaları, Burci Memlükleri’n kuruluşu, Burci Memlük Sultanları, Osmanlı Memlük İlişkileri, Memlüklerde iktisadi ve soyal hayat, müesesseler, ilim ve edebiyat ile Memlük Devleti’nin yıklışı ele alınmaktadır. 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4032

YAKINÇAĞ TARİHİ KAYNAKLARI

2

0

3

3

18. ve 20. yüzyıllar arasında cereyan eden tarihi hadiselerle ilgili olarak telif edilmiş matbu veya yazma resmi tarihler (son dönem vak’anüvisler ve tarihleri ) ile şehir ve müessese tarihleri. Askerlik ve harp tarihi, maliye ve iktisadî konular dahil, yurt içinde yazlımış, tanınan Osmanlı kronikleri ile  aynı sahada müsteşrikler tarafından yayınlanmış muhtelif eserler (sefaretnameler, konsolos raporları, önemli layiha ve risaleler, tezkireler, salnameler, seyahatnameler, hatırat türü eserler, ilmî  ansiklopediler (İslam Ansiklopedisi Leiden tabı, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi gibi) ve sözlüklerin (Kamusü’l-Âlâm, Lehçe-i Osmânî ve diğerleri) tanıtımı ve kaynak olarak incelenmeleri. Mecelle ve Düstur gibi hukuk kitapları; Şer’iyye Sicilleri; özel ve resmî gazeteler (Takvim-i Vekayi, Ceride-i Havadis, Hakimiyet-i Milliye ile yurt içinde (İstanbul, Kahire ve diğer şehirler) ile yurt dışındaki bazı şehirlerde (Paris, Londra, Cenevre gibi)  neşredilen çok sayıda gazete (resmî, yarı resmî, vilayet ya da diğer mahallî  gazeteler); Türk ve İslam dünyasına dair yurt içi ve yurt dışında basılmış süreli yayınlar (TOEM, Belleten, Dobruca’nın Sesi, Prılozı ve diğerleri); Osmanlı hanedanı ve devletin ileri gelenleri ile eserleriyle tanınmış şahısların  biyografi ve bibliyografyaları; bunları ihtiva eden yerli ve yabancı katalogların kaynak olarak tanıtıtımı ve tahlili. Yerli ve yabancı arşivler ile mevcut fonlardan ilgili olanlarının kaynak kaynak malzeme suretinde kullanılması.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4036

Latince Metin Okuma

2

0

3

3

Latinceye Giriş dersinde verilen temel dilbilgisi, sentaks (sözdizimi) kuralları öğretildikten sonra, basit metinlerle Romalılar’ın düşünce sistemine ve yaşam tarzına aşina olması amaçlanmaktadır.

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4038

YAKINÇAĞ OSMANLI ARŞİV VESİKALARI DEFTERLER

2

0

3

3

Osmanlı diplomatiğinin temel nitelikleri, Aklam-ı Sitte ve diğer yazılar, tarihi süreçte oluşan defter ve belge koleksiyonlarının temel özellikleri, Bab-ı Defteri, Mühimme Defterleri, Şikâyet Defterleri, Ahkâm Defterleri, Düvel-i Ecnebiye Defterleri, Name-i Hümayun Defterleri, Maliyeden Müdevver Defterler, Kalebend, Nefy ve Kısas Defterleri, Teşrifat Defterleri, Buyruldu Defterleri, Ayniyat Defterleri, Kanunname-i Askeri Defterleri, Tahvil Defterleri, Ruus Defterleri, Başmuhasebe Defterleri, Büyük Ruznamçe ve Küçük Ruznamçe Defterleri, Evkaf Defterleri, Şura-yı Devlet Defterleri, Tanzimat-ı Hayriye ve Meclis-i Tanzimat Defterleri, Sicill-i Ahval Defterleri, Surre Defterleri, Nüfus Defterleri, Hazine-i Hassa Defterleri, Darphane-i Amire Defterleri konuları ele alınacak, söz konusu defterler sadece şekil açısından değil muhteva, dil ve üslup açısından ele alınacaktır.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4044

Osmanlı Devleti’nde Doğal Afetler

2

0

3

3

Osmanlı döneminde meydana gelen deprem, sel, kuraklık, şiddetli soğuk, yangın, salgın hastalık gibi doğal ve sosyal afetlerin vermiş olduğu zararlar, devletin afetler dönemindeki kriz yönetimi, afetler sırasında sosyal hayat ve toplumsal dayanışma, afetlerin iç ve dış siyasi gelişmelere etkileri hakkında bilgi verilecek; afetlerin önlenmesi ve bunlarla mücadele konusunda uygulanan resmî yaptırımlar, afetlerle ilgili çıkarılan yasalar ve bunlarla mücadele amacıyla ihdas edilmiş kurumlar ve örgütler tanıtılacaktır. Sismoloji ve rasathane çalışmaları, karantina uygulaması, tulumbacılık ve itfaiye teşkilatı, ayrıca gönüllü sivil kuruluşlar tarihî ve sosyolojik açılardan incelenecektir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4060

Osmanlı Sosyal Tarihi (1774-1922)

2

0

3

3

Bu derste, Yakınçağ tarihi (1774-1922) sınırları içerisinde olmak üzere, Osmanlı İmparatorluğu’nun genel toplumsal yapısı ele alınmakta ve ayrıca bu yapının modernleşme süreciyle birlikte geçirdiği değişim ve dönüşüm incelenmektedir. İlk olarak, Klasik dönem Osmanlı toplumsal düzeninin nitelikleri ortaya konduktan sonra, Yakınçağ döneminde imparatorluğun farklı bölgelerinde mevcut olan etnik, dinsel-mezhepsel ve kültürel yapılar izah edilmektedir. Daha sonra, Osmanlı’da “kamuoyu (efkâr-ı umûmî)” kavramı ve bu kavramın kronolojik gelişimi ile Siyaset-Toplum ilişkisi, kamuoyunu oluşturan unsurlardan basın-yayın faaliyetleri, Boykot ve İşçi hareketleri, Yeni Ulaşım ve İletişim araçlarının toplumsal ve ekonomik hayata etkileri, , 19.Yüzyıl’da örgütlü siyasi muhalefet (Kuleli Vak’ası, Meslek Cemiyeti, Yeni Osmanlılar ve İttihat ve Terakki Cemiyetleri), Tanzimat ve Islahat Fermanları’nın Osmanlı millet sisteminde meydana getirdiği değişimler, 19. Yüzyıl’da Osmanlı’da gündelik yaşam ve değişim, gündelik hayatta yeni mekânlar ve alışkanlıklar, Klasik Osmanlı mahallesinin özellikleri ve 19. Yüzyıl’da geçirdiği değişimler, Osmanlı aile yaşantısı ve kadın algısındaki değişim gibi konular ele alınmaktadır.  

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR4064

Osmanlı Devletinde Mistik Düşünce Akımları I

2

0

3

3

Tasavvuf dersinde tasavvufa giriş, tasavvufun tanımı, konuları, amacı, gayesi, metodu ve diğer ilimlerle ilişkileri; tasavvuf ve tasavvuf felsefesinin tarihi dönemleri, tasavvufun kaynağı, doğuşu ve gelişim seyri, önemli mutasavvıflar ve eserleri, tasavvuf klasiklerinin içerikleri ve belli başlı tasavvuf ekolleri ve bunların ortaya koyduğu sistemler anlatılmaktadır.

Özellikle Osmanlı Tarihinde tasavvufun etkisi-padişahlarla ilişkisi anlatılarak öğrenciye vukufiyet kazandırmak. Bununla birlikte Peygamberimiz Muhammed Mustafa (S.A.V) zamanından günümüze kadar olan zaman diliminde etkili olan tasavvuf önderlerini anlatmak dersin en önemli hedefidir.

 

Dersin İçeriği

1-      İslâmiyetin Doğuşundan Osmanlıya Kadar Tasavvufi Gelişmeler

2-      Tasavvuf ve Mistizm

3-      Tasavvuf Eğitiminin temel Esasları

4-      Türk Dünyasında Ahmet Yesevi ve Şey Edebali Dönemi, Etkileri.

5-      Şeyh Hamidi Veli-Yıldırım Bayezıd ilişkisi ve Faaliyetleri

6-      Hacı Bayram-ı Veli ve Faaliyetleri

7-      Üftade Hazretleri ve Faaliyetleri

8-      Şemseddin Sivâsi

9-      İmâm-ı Rabbani

10-  Mevlâna Halid-i Bağdadi

 

 

 

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4066

XIX. YÜZYILDA OSMANLIDA BİLİM,KÜLTÜR VE SANAT

2

0

3

3

XIX. yüzyıl, Osmanlı İmparatorluğu'nda radikal değişim ve dönüşümlerin yaşandığı önemli bir devirdir. Gerek askeri, gerekse sivil alandaki ilerlemenin temel dayanağı ise bilimsel çalışmalar ve mesleki örgütlenmeler olmuştur. Bunun yanında entelektüel zümrenin teşekkülü ve Batı ile kültürel etkileşim sonucunda sanat alanında da önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bu ders kapsamında; XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda bilimsel çalışmalar, amatör ve gönüllü eğitim-bilim platformları (Beşiktaş Cemiyet-i İlmiyesi-Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye), akademik kurumların teşekkülünün hazırlık safhası, ilk bilimler akademimiz olan Encümen-i Dâniş’in teşekkül süreci ve faaliyetleri, diğer resmi ve özel eğitim kurumları, üniversitenin (Dârulfünûn) teşekkül süreci, Levanten kültürün Osmanlı toplumunda etkileri, geleneksel Türk sanatları, müzik, tiyatro, resim, heykel vb. alanlardaki gelişmeler, arkeoloji bilincinin oluşması ve müzecilik alanlarında yaşanan gelişmeler, kültür ve sanat hayatımıza yön veren yerli-yabancı önemli figürler ve sanatçılar ele alınacaktır.

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4070

Osmanlı Döneminde Irak ve Petrol

2

0

3

3

Bu derste, Kölemen idaresinin yıkılmasından (1831) Birinci Dünya Savaşı'nın sonuna (1918) kadar Osmanlı idaresindeki Irak vilayetlerinin idari, siyasi, askeri, ekonomik ve sosyal tarihi konu edilmektedir. Bu çerçevede; Irak coğrafyası ile etnik ve dini yapısı, Bağdat’taki Kölemen idaresinin yıkılarak (1831) Irak'ta merkezi idarenin kurulması, Musul’da Celili hanedanın yıkılması (1834) ve merkezi idarenin kurulması, Bağdat, Basra ve Musul’da Tanzimat reformlarının uygulanması, Abdülkerim Nadir Paşa ve Mehmed Namık Paşa'nın Irak’taki reformları, Vecihi Paşa’nın Bağdat'taki icraatları ve idari düzenlemeler, Mehmed Namık Paşa’nın geniş çaplı reformları, Bağdat Valisi Midhat Paşa’nın mülki, idari, askeri, mali ve bayındırlık alanlarındaki reformları, II.Abdülhamid döneminde Irak vilayetlerinde uygulanan reform projeleri ve sonuçları, Irak’taki sosyal yapı ve aşiretler, İktisadi yapı ve Irak Petrollerinin tarihi gelişimi, II.Meşrutiyet’in ilanı sonrası Irak'ın durumu ve Osmanlı hakimiyetinin sona ermesi.

 

 

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4074

Siyasi Tarih Metinleri (1606-1840)

2

0

3

3

Bu derste, 1606-1840 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin imzaladığı önemli siyasi antlaşma metinleri incelenmekte ve söz konusu antlaşma metinleri içerik ve sonuçları açısından yorumlanıp değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda, ders dönemi boyunca ele alınan antlaşma metinleri şunlardır:

1606 Zitvatoruk Antlaşması,1699 Karlofça Antlaşması, 1700 İstanbul Antlaşması, 1718 Pasarofça Antlaşması, 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması, 1790 Osmanlı-Prusya İttifak Antlaşması, 1798 Osmanlı-Rus İttifak Antlaşması, 1799 Osmanlı-İngiliz İttifak Antlaşması, 1809 Kale-i Sultaniye Antlaşması, 1812 Bükreş Antlaşması, 1829 Edirne Antlaşması, 1833 Kütahya Antlaşması, 1833 Hünkar İskelesi Antlaşması, 1840 Londra Antlaşması

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4076

Osmanlı İdaresinde Balkanlar (1789-1922)

2

0

3

3

Özel olarak Balkanlar,  genellikle  Avrupa, Osmanlı tarih ve kültüründe merkezi bir rol oynamıştır. Balkanlar’da beşyüz yıldan uzun bir süre hakimiyet tesis eden Osmanlı idaresi; bölgede siyasi, coğrafi ve ekonomik bakımdan olduğu kadar; tarihi, kültürel ve beşerî münasebetler bakımından da derin izler bırakmıştır. Özellikle yakınçağda Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki hududu, Balkan Yarımadası’ın kıta Avrupası’na bağlandığı sınır olmuştur. Devletin sınır dinamiğinde 17. yy. sonu ve 18. yy. boyunca devam eden değişim, Osmanlı’yı Balkanlar’ın idarî ve askeri kültürüyle bütünleştirmiş; Rumeli’deki tarihî Osmanlı mirasının bu dönemde teşekkül etmiştir. Osmanlı döneminde Balkanlar (coğrafya, göç, fetih ve istimalet politikaları), Balkanlar’da Osmanlı devlet teşkilatı ve bölgeyle ilgili kanun, ferman, yasak ve adaletnameler). Balkanlı kavimlerin dil, din, ekonomi, eğitim ve kültür hayatları; bölgenin eskyeni askerî-ticarî yolları ile yeraltı ve yerüstü zenginlikleri. Balkanlar’da Osmanlı mülkî teşkilatı, askeri varlığı, kamu maliyesi ve finansmanı. Büyük devletlerin Balkan politikaları, Balkanlar’da milliyetçiliğin doğması ve yayılması, Osmanlı’dan bağımsız yeni devletler tesisi ve  genişleme çabaları (Büyük Yunanistan, Büyük Sırbistan, Büyük Bulgaristan kurma idealleri). Arnavut ve Ulah milliyetçiliğinin kışkırtılması, Bosna hadiseleri ve devletler arası diplomasiye yansıması  (Girit Meselesi, Makedonya Meselesi ve diğerleri). Osmanlı-Rus savaşları (1828-1829, 1877-1878), Osmanlı-Yunan Harbi (1897) ile Edirne (1830), Ayastefanos (1878), Berlin (1878) anlaşmalarının Balkan statükosuna etkileri; Kiliseler Meselesi (Rum, Bulgar, Sırp, Ulah kiliseleri ile Fener Rum-Ortodoks Patrikhanesi’nin mücadelesi);  Panislavizm, Pancermenizm, Pantürkizm ve Panislamizm gibi fikir akımlarının bölgede hızla yayılması. Osmanlı hükümeti üzerindeki baskılar ve II. Meşrutiyet’in Rumeli’de ilânı;  Balkan Savaşları (1912-1913) ile Osmanlı Devleti’nin Rumeli’yi kaybetmesi; I. Dünya Savaşı’nden sonra Balkanlar’dan geri çekilme; nihayet, Lozan Anlaşması üzerine Doğu Trakya dışında Rumeli’nin tamamen kaybı.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4082

MODERN ORTA ASYA TARİHİ

2

0

3

3

Çağdaş Türk dünyasında son yüzyıl içinde yaşanan kültür değişimlerini anlatır. Dersin temel konuları şunlardır: Bolşevik yönetiminin ilk döneminde İdil-Ural; Sovyetlere karşı direniş: Basmacı isyanı; milli komünistler; Stalin döneminde aydın kırımı; Sovyetlerin milliyetler siyaseti; din karşıtı siyaset; Kadınların sosyal hayata katılması; Sovyetlerin iktisat siyaseti; Bağımsızlık döneminde Türk cumhuriyetleri: Özbekistan; Kazakistan; Kırgızistan; Türkmenistan.

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

TAR 4090

Türkiye Cumhuriyeti ve Dış Türkler

2

0

3

3

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan sonra sınırları dışında bulunan Türk topluluklarıyla siyasî, sosyal ve kültürel olarak kurulan ilişkiler, T.C. sınırları dışında yaşayan Türklerin yaşadığı ülkelerle T.C. arsındaki ilişki ve yaşanan sorunlar dersin içeriğini oluşturmaktadır.

 

 

 

 

DERS KODU

DERS ADI

T

U

K

AKTS

YDAR 4042

Arapça Metinler

2

0

3

3

Bu derste temel Arapça derslerini daha önce almış öğrencilere metinler yoluyla gündelik hayatta karşılaşabilecekleri durumlarda Arapçayı nasıl kullanılacakları öğretilmektedir. On dört haftalık konular şunlardır: Selamlaşma ve Tanışma, Aile, Yerleşim, Günlük yaşam, Yeme-içme, eğitim-öğretim, meslekler, alış-veriş, hava durumu, insanlar ve mekanlar, hobiler, yolculuk, sağlık, tatil, şehir hayatı, küreselleşme, gençlik, güvenlik, çevre ve enerji.